Basın özgürlüğü hakkında… (2)

6 Aralık 2017 22:26
A
a
Çok kapsamlı veya sıkı kurallar koyan bir kod, ifade özgürlüğünü ve muhabirlerin araştırmalarını engelleyebilir. Ancak çok geniş bir çerçeve sunan ve çok fazla öğüt veren kurallar da yoruma çok fazla açık olduğu için neredeyse uygulanamaz bir hal alabilir.
Bir kodun etkili olabilmesi için, gazetecilerin davranışlarının ve ortaya koydukları ürüne ilişkin hesap verebilir olmayı onayladıkları temel ilkesini ifade etmesi gerekir. Örneğin, gazetecilerin kendi görüşlerine sahip olma hakkı vardır; ama onlar karşıt görüşleri göz ardı ettiklerinde kendi kişisel görüşlerini ortaya koyma konumlarını istismar ettikleri anlamına gelir. Haberlerle ilgili yorum ve analizde bulunmak meşru ve arzu edilen bir yöntemdir; çünkü bu yolla çeşitli görüşler paylaşılabilir ve teşvik edilir, fakat haber ve bilgi ile yorum ve analiz arasında bir ayrım yapılmalıdır.
Her türlü düzenleme bir hesap verebilirlik sistemini getirmektedir. Bu kavramın temelinde, uygunluğu güvence altına alarak veya ihlallerin derhal düzeltilmesini sağlayarak “kuralların uygulamaya etkisi olduğu" görüşü yatar.
Medyada özdenetim bir hesap verme biçimidir, çünkü kamuoyunun özgür ve bağımsız bir medyaya erişim hakkını savunmak için yasal düzenlemelere ihtiyaç duymaksızın, yanlışlıkları yoluna koyma konusunda medya mensuplarına güvenilebileceği yolunda kamuoyuna güvence vermeyi hedefler.
Söz konusu mekanizmada başlangıç noktası bizzat medya profesyonellerinin kendileri olmalıdır. Çoğu insan bir kurallar setinin aşağıdaki konuları ele alması gerektiğini kabul edecektir:
. Basın özgürlüğü, halkın bilgiye erişim hakkı ve gazetecilerin kendi vicdanlarını takip etme haklarının savunulması
. Doğruluk ve yanlış bilgilerin düzeltilmesi
. Olgu ile yorum arasında ayrım yapılması
. Bireylerin özel yaşamına saygı, özellikle hastalık veya ölüm durumlarında
. Çocukların, suç mağdurlarının ve diğer hassas grupların korunması
. Kaynakların korunması
. Önyargı ve ayrımcılıktan kaçınılması
. Zorlamadan ve çıkar çatışmalarından kaçınılması
Kuralların istisnası her zaman olacaktır. Tüm medya profesyonelleri için “doğru haber" kutsal sayılmalıdır; daha yüce bir iyilik için (kamuoyunun bilme hakkı) -ki buna kamu yararı da denir- bazı kurallardan sapılmasının haklı gösterilebileceği durumlarla ilgili rehber ilkelerin olması da önemlidir. Bununla birlikte meslek örgütleri “çocukların söz konusu olduğu durumlarda kuralların ihlalini haklı gösterebilecek istisnai koşullar olması gerektiği" konusunda ısrar etmektedir, ancak aşağıdaki nedenlerden dolayı kurallardan sapıldığı takdirde haklı çıkılabileceğini kabul etmektedirler:
 
. Suç veya ciddi bir yasadışı edimin tespit edilmesi veya ortaya çıkması amacıyla
. Kamu sağlığı ve güvenliğinin korunması amacıyla
. Kamuoyunun bir birey veya kurumun ifadesi yüzünden yanlış yönlendirilmesinin önlenmesi
 
Etik ilkelerin etkili olabilmesi için uygulamayı denetleyecek bir mekanizmalara da ihtiyaç vardır. Hem medyanın hem de kamuoyunun güven duyduğu, etik ilkelerin ihlal edilmesi durumunda bir şekilde telafi getirebilecek düzenlemeler gereklidir. Bu medya takip ve telafi pratiği ise bizzat gazeteciler veya devlet kurumları dışındaki örgütlemeler tarafından yapılabilir.
Jean Claude Bertrand kaliteli ve güvenilir yayıncılığın üç paydaş grubu -medya sahipleri, meslek mensupları ve kullanıcılar- tarafından ayrı ayrı veya birlikte, kendisinin “medya hesap verme sistemleri" adını verdiği sistemler yoluyla yapılabileceğini ifade etmektedir.
 
Saygılarımla.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
arşiv HABER ARŞİVİ



 
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat