Noel Nedir? Ne Değildir?

Eğitim 29 Aralık 2016 23:11
Videoyu Aç Noel Nedir? Ne Değildir?
A
a

Noel ve Yılbaşı kutlamalarının nereden çıktığını, tarihi gelişimini ve gerçek manada İsa Peygamber veya Hristiyanlıkla ilgisini irdeledik.

MURAT GEZER / ÖZEL HABER
Malumu olduğu üzere, Aralık ayının son haftasına girmiş bulunmaktayız. 31 Aralık’ı 1 Ocak’a bağlayan gece de dünya üzerinde ekseriyetle yeni yıl kutlamaları yapılmaktadır. 25 Aralık tarihi de Hristiyan ülkelerde bayram olarak kutlanmaktadır.
Aslına bakarsak, geçmiş çağlarda böyle bir adet yoktur. Hristiyan dünyasında 24-25 Aralık esas itibariyle Noel (Christmas) denilen İsa peygambere dayandırılan bir dini gündür.
Birçok Hristiyan Mezheplerinde, İsa Peygamberin 25 Aralık günü doğduğuna inanılmaktadır. Tabii burada İsa peygamberin doğum tarihinin de tam olarak bilinmediğini de belirtmek isterim. Peki, o zaman bu tarih nereden çıkıyor diyeceksiniz!

Özellikle Katolik kilisesi tarafından İsa’nın doğum günü olarak bu tarih belirlenmiştir. Aslen Hristiyanlar bugünde sadece İsa’nın doğumunu değil, 1. İsa'nın beden alıp dünyaya gelişini, 2. 8 günlük iken sünnetini, 3. 40 günlük iken mabede sunuluşunu, 4. 12 yaşında din adamlarıyla konuşmasını, 5. 30 yaşında vaftizci Yahya tarafından vaftizini, bir arada bir günde kutlarlar. Bugüne de esas olarak ‘Epiphany’ yortusu denmektedir. Ama İsa’nın doğum tarihi bilinmediğine göre bu tarihin seçilmesinin esas nedeninin Hristiyanlık öncesi Avrupa’daki pagan inançlarından geldiği söylenmektedir.
 
Nasıl 25 Aralık Noel olmuştur!
Roma İmparatorluğu'nda 25 Aralık, pagan inancındaki güneş tanrısının doğum günü olarak kabul ediliyordu. Geçmişte Avrupa topraklarında bu tarihler zaten dini günler olarak kabul edilmekteydi. Katolik Kilisesi’nin eski Roma’ya ait birçok kült veya inancı kendi Hristiyanlık anlayışıyla yoğurarak Hristiyanlık dinine uyarlamıştır.

Kısacası, Noel aslen bir Hristiyan bayramı değil, bir pagan bayramıdır. Kuzey yarımkürede yılın en kısa günü ve en uzun gecesi, 21 Aralık’ı 22 Aralık’a bağlayan gecedir. Putperest ya da Pagan denilen inançlarda, ‘Kış gündönümü’ olarak bilinen o günde ‘Güneş Tanrısı’nın zayıflayıp hasta düştüğü ve bu yüzden de kışın başladığı düşünülüyordu. Kuzey yarımkürede 21 Aralık ile 25 Aralık tarihleri arasında güneş öyle eğik bir açı izliyor ki, bazı yerlerde doğduğu fark edilmez.
Ancak 25 Aralık günü itibariyle güneş tekrar görülebilir bir açıyla yüzünü gösterir. Bu yüzden o dönemde, 21 Aralık itibariyle yapılan gündönümü kutlamalarında, yaz kış yeşil kalan çam ağaçlarının üzerlerine çeşitli meyveler ve kuruyemişler asılarak süsleniyordu. Böylece Güneş Tanrısının ‘güçlenip geri döneceği’ ve onlara tekrar mahsul bahşedeceği günler için umutlu oldukları mesajını veriyorlardı.

Hristiyanlık öncesi Roma'da ise değişik putlara tapanlar 25 Aralık günü Güneş'in yükselişine dayalı olarak, Güneş sembolü ışığa taparak değişik eğlenceler düzenlerdi. Bu eğlenceler Hristiyanlığın anlayışına ters eğlencelerdi.
Hristiyan dinini Roma'da yaymaya çalışan din adamları "O günlerde 6 Ocak'ta kutlanan Epiphany” yortusundaki kutlamaları 25 Aralık gününe çektiler. Böylece milattan sonra 354 yılından itibaren 25 Aralık kutlamaları Roma'da İsa'nın doğumu kutlamalarına dönüşüverdi.
Şimdi Hıristiyanlar bir bütün olarak 25 Aralık gününü kutluyor ama Ermeniler ve bazı Doğu Kiliseleri hâlâ 6 Ocak gününde "Epiphany" kutlamalarını sürdürmektedirler.

Noel-Christmas Ne Demek?
24 - 25 Aralık günü kutlamaları daha sonraları, 597 yılında Noel / Christmas olarak adlandırıldı.
Papa Gregoire le Grand tarafından 597 yılında Hristiyan dinini öğretmek için İngiltere'ye gönderilen St. Augustin, Hristiyan propagandası için "gösterişli ayinler" düzenledi, 25 Aralık kutlamalarını da kısaca "Noel" günü olarak adlandırdı. İsa'nın (Christ'in) beden alış ayininin yapıldığı güne bu yaklaşımla Christmas günü denildi.
 
Şimdi Noel Kutlamalarıyla ilgili olarak bazı mitler ve inançların kaynaklarını irdeleyelim;
A. Aslen Noel Baba denen kişi Türkiye’de yaşamıştır
Noel Baba efsanesinin kökeninde, Bir zamanlar Antalya yakınlarındaki Demre’de de yaşamış olan Aziz Nikola vardır. Bari'li Nikola'nın, Antalya Demre’de doğduğu, burada dini eğitim aldığı, rahip olduktan sonra da o zamanki adıyla Likya'nın Myra yöresinde yaşadığı kabul edilir. Milattan sonra 3. Yüzyılda yaşayan Aziz Nikola, fakir bir kasabın 3 kızını evlendiren, yaşadığı bölgedeki çocuklara hediyeler alan bir kişi olduğu söylenir. Önce Avrupa'nın kuzey ülkelerinde, sonra da tüm dünyada çocukların koruyucusu ve sevindiricisi olan Noel Baba tiplemesi, Aziz Nikola inancından geliyor. Yurt dışında Santa Clause olarak bilinen Noel Baba figürü, yani Anadolu kaynaklıdır.
 

B. Çam ağacı süslemek de aslen Alman geleneğidir
 Noel’de Çam ağacı süslemek geleneği pagan çağlarından beri süren bir gelenektir. Ancak bu konunun Hristiyan kültürüne girişi ve çam ağacının Hristiyanlıkla bütünleşmesi 7. yüzyılı bulur. Çam ağacının süslenmesi geleneği, yüzyıllar boyunca pagan germen kavimlerin geleneği olmayı sürdürmüştür. Çok sonraları, Hristiyanlar da bu sembolü kullanmaya başlamıştır. Kuzey Almanya’ya yaptığı bir misyonerlik seyahati sırasında çam ağacının halen kullanıldığını gören Aziz Boniface’nin, ağacın üçgen şeklinden hareketle Teslis inancını paganlara anlatmaya çalıştığı söylenir. Bu gelenek daha sonra Amerika’ya yayılmıştır. Ancak tüm dünyada bir sembol haline gelmesi, İngiliz krallarının bu geleneği benimsemesine ve anglo-sakson ülkelerinde de yaygınlaşmasıyla olmuştur.
 
C. Şömine ve çorap miti
Noel Baba'nın hediye getirmesi geleneği, İskandinav Mitolojisi'ndeki Odin'e dayanıyor. Odin’in uçan atı Sleipnir ile avlanmaya gittiği zamanlarda, İskandinav çocuklarının Sleipnir için çizmelerinin içine havuç ve saman koyduğu ve şöminenin yanına astıkları biliniyor. Odin ise bu iyilik karşılığında çocuklara hediye ve şekerlemeler getirdiğine inanılıyormuş. Zamanla bu gelenek Avrupalı göçmenler vasıtasıyla Amerika'ya ulaştı. Çizme yerine büyük çoraplar kullanılmaya başlandı ve bu gelenek Noel'in bir parçası haline geldi.
 

D. Efsanevi Noel Baba’nın geyikleri nereden gelmekte?
Noel’le ilgili pek çok gelenek, Hollandalı ve Alman göçmenler tarafından Amerika’ya götürülmüştür. Noel’in temelinde bu yüzden Alman, İskandinav ve Hollandalıların geleneklerinden birçok özellik bulunabilir. Noel Baba’nın geyikler tarafından çekilen bir kızağa binmesi de benzer bir kültür öğesinden gelir. Malum, Kuzey Avrupa’da zorlu kış şartları yaşanıyor bu yüzden ulaşım için kızaklar kullanılmaktaydı. Geyik ise, eski çağlardan beri merak uyandıran bir hayvandır. Bu hayvanlarla Noel Baba figürünün birleşmesine şaşırmamak gerekir.
 
E. Noel baba evlere neden bacadan giriyor?
Noel’e dair en çok merak edilen bu mitin de kaynağı yine Avrupa geleneklerine dayanıyor. Pek çok insanın şömineli evlerde yaşadığı Avrupa’da baca önemli bir semboldü ve genellikle güzel şeylerle ilişkilendirilirdi. Hristiyanlık öncesindeki Kuzey Avrupa geleneklerinde, Odin’in gün dönümünde bacalardan girdiği ve hediyeler bıraktığına inanılırdı. Noel Baba’nın evlere hediye getirmek için seçtiği yol da bu mitolojik pagan-putperest inanışlar üzerine kurgulanmıştır.
 
F. Noel Baba neden kırmızı beyaz bir tulum giyer, Coca Cola ilişkisi!
Noel’de, kırmızı beyaz tulum giymiş Noel Baba görüntüsü aslen Hristiyanlık ya da eski dinsel anlayışlardan gelmemektedir. İlk olarak Coca Cola’nın reklam afişlerinden çıkmıştır. 1931 yılında Coca Cola’nın Noel için hazırlanan reklam posterlerinde bu kullanılmıştır, bu içeceği almamız için bilinçaltı bir mesaj aracı olarak bu giysinin ve renklerinin kullanıldığını söyleyebiliriz.
 
Peki Yılbaşı Nedir?
Güneş takvimini esas alan Miladi takvime göre bildiğimiz gibi bir yıl bitmekte ve yeni bir takvim yılına girmekteyiz. Tabii, dünyada kullanılan çok sayıda takvim olmuştur. Miladi takvimin de diğerlerinden çok büyük bir özelliği mevcut değildir. Kullandığımız takvime göre yeni bir yıla girmemizin dışında o günün (yılbaşının) –yeni yıla umutlarla girmenin dışında- çok bir anlamı yoktur. Ancak, dünyaya egemen olan Batı Kültürü’nün etkisiyle farklı anlamlar yüklenerek Noel kültürüyle kutlanmaya başlanmıştır. Özellikle, Hristiyan olmayan toplumlarda doğrudan Noel kutlamasının olmadığı düşünülürse, Onun yerini bir şekilde yılbaşı kutlamaları almış sayılabilir. Burada Avrupa kültürünün etkisi yadsınamaz.
 
Kabaca anlattığımız gibi aslen eski putperest – pagan inançlardan kaynaklanan dini gün ve törenler zaman içinde “halkı dine ısındırmak, kabulünü sağlamak” gibi nedenlerle bizzat Kilise ve Hristiyan din adamları tarafından Hristiyanlığa sirayet etmiş, zaman içinde dönüşerek de Batı kültürünün ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Batı kültürünün de diğer toplumlara empoze etmesiyle dünyada yaygınlaşmıştır. Günümüzde de kapitalist sistemin alışveriş, tüketimi artırmak gibi nedenlerle devamlı olarak toplumlara dikte ettirdiği bir kutlama - eğlence kültürü halini almıştır.
 
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat