Tehlikenin farkında mısınız?

Bursa 11 Kasım 2016 12:05
Videoyu Aç Tehlikenin  farkında mısınız?
A
a

Son zamanlarda madde kullanımı ve bağımlılığında tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye’de de korkutucu bir artış görülüyor. Bursa’da da hızlı kentleşme ve göç gibi sorunlar madde bağımlılığında komaya giren veya hayatını kaybeden gençlerin haberlerini daha fazla alır olduk. Bu nedenle tehlikenin farkına vararak, okuyucularımızı bilgilendirmek istedik.

Son zamanlarda madde kullanımı ve bağımlılığında tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye’de de korkutucu bir artış görülüyor. Bonzai çılgınlığından sonra Amerika’da binlerce gencin ölümüne neden olan metamfetamin yaygınlaşmaya başladı. Özellikle metropolleşen şehirlerde madde bağımlılığı gençler arasında daha hızlı bir artış gösteriyor. Bursa’da da hızlı kentleşme ve göç gibi sorunlar madde bağımlılığında komaya giren veya hayatını kaybeden gençlerin haberlerini daha fazla alır olduk. Bu nedenle tehlikenin farkına vararak, okuyucularımızı bilgilendirmek istedik. Biz de, Yeni Marmara Gazetesi olarak, 18 yaş altı bağımlılığın sebepleri ve Bursa Dörtçelik Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi (ÇEMATEM)’in konu üzerindeki çalışmalarını yakından inceledik.
“En büyük neden: Sevgisizlik”
Öncelikle, Çocuk Psikoloğu Aysel Şentürk 18 yaş altı bireylerde görülen madde bağımlılığı hakkında bilgi verdi. Şentürk şunları söyledi: “Madde, kötüye kullanım ve bağımlılığa yol açabilecek değişik yollarla alınabilen, duygu durum, algılama, biliş ve diğer beyin işlevlerinde bir değişiklik yaratan her türlü kimyasal madde kullanımıdır. Bunlar eroin, esrar, kokain gibi reçeteyle verilmeyen yasa dışı maddeler olabileceği gibi; yasal düzenlemeler çerçevesinde reçete ile verilebilen ilaçlar ya da yasal denetimlere tabi olmayan veya satışlarında kısmi yasal düzenlemeler olan uçucular, tütün (nikotin), kahve (kafein) ve alkol (etanol) gibi maddelerdir.”
18 yaş altı çocuklarda madde bağımlılığı vakalarına sıklıkla karşılaşmaya başladık. Bunun sebeplerini nasıl açıklayabiliriz? 
Çocukluk ve Ergenlik dönemlerine ait risk etkenler vardır. Çocuğun aile içerisinde tüm gelişim alanlarında sağlıklı bir gelişim dönemi yaşamamış olması, çocukluk dönemlerinde özellikle erkek çocuklarında davranış bozukluklarının ve saldırganlığın olması, dikkat eksikliği, dürtüsellik, hiperaktivite davranışlarının olması, kalıtım ve çevresel etkenler, aile içinde madde kullanımının olması, karşılıklı etki, madde kullanımı ve birer kişilik boyutu olarak ‘heyecan arama’ ve ‘açlık’ yani  yeni şeyleri denemeye açık olması olarak sıralayabiliriz.
Ayrıca, okulda başarısızlığının olması, ebeveynlerin denetim ve ilgi eksikliğinin olması, ergenlik döneminde maddeye yönelimin daha fazla olması ve ergenliği ebeveynlerin bilmemiş olması, çocuklarını tanımaması, davranış bozukluklarının olması, kişilik bozukluklarının oluşması, suça yönelik davranışların olması, duygusallık, çökmüş olan duygu durum olması, bireyin kendine olan güvensizliğin olması, bireyin kendini küçük görmesi, ergenlikte özellikle yaşıt grupların baskısı, toplumsal değerlerin zayıf olması, toplumun madde kullanımındaki lehine ve aleyhine olan tutumları, bireyin yaşadığı yer/semtin olumsuz özelliklerin olması, artık madde tedariğinin çok daha kolay olması da etmenlerin arasında büyük yer alıyor.
Peki madde bağımlılığın süregelen bir artışla yaygınlaşmasını neye dayandırırsınız?
Aile içi iletişim sağlıklı olmayışı, ebeveynlerin çocuklarını denetleme ve kontrol mekanizmaların zayıf olması diyebiliriz. Ayrıca teknolojinin hızla gelişmesi, sosyal medyayı doğru kullanamamamız da etken. Ancak en ama en büyük etken SEVGİSİZLİK…
Ailelerin bu konudaki görev ve sorumlulukları neler?
İlk olarak ebeveynler, 0-6 yaş döneminde çocuklarıyla birlikte sağlıklı bir gelişim ve ruh sağlığı dönemi geçirmelerinin çok önemli olduğunu bilmelidirler. Çocuklarına saygı duyup, birey olarak kabul etmelidirler. En iyi anne-babaya sahip olduklarını hissedip, düşünmeliler. Daha sonra en iyi, en yakın arkadaşlarının dostlarının ebeveynleri olduklarını bilmeliler ve çocuklarına göstermelidirler. Unutmamak gerekir ki sorunlar 15 yaşında ortaya çıkmaz, geçmişten gelir. Sağlam temeller atarsak… Çocuklarımıza güzel bir hayat sunmuş oluruz.
Sosyal medyanın, madde bağımlılığına bir etkisi var mı?
Sosyal medyanın tabii ki çok önemi var. Baktığımız zaman artık arkadaşlıklar bile sosyal medya ile bulunup sürdürülüyor. Bu ne kadar sağlıklı olabilir ki? Televizyondaki film ve diziler… Çocuklarımızın bunları izlemesi ve tek tuşla her şeye ulaşılıyor olması madde bağımlılığının şüphesiz ki artırır.
Okullar ve STK’lar bu konuda ne yapmalı?
İlk olarak ailelere yönelik bilgilendirme çalışmaları yapılmalıdır. Her ne kadar bireysel bir olgu olarak görülse de bu aslında sosyal ve toplumsal bir durumdur. Okul ve aile iletişim halinde olmadır. Artık ergen bir bireye ailenin denetim ve kontrolü yeterli olmayabilir. Okul burada çok önemli bir etken. STK lara gelince toplumsal ve bireysel farkındalıklar yaratılabilir. Kişileri bireysel değil toplumsal kazanılması ile ilgili sonuçlar kazanmak için destek olmalıdırlar.
Bursa Dörtçelik Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi (ÇEMATEM) Neler Yapıyor?
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde Görükle Mahallesinde bulunan Dörtçelik ÇEMATEM Sağlık Bakanlığına bağlı Türkiye'deki dört merkezden biri olma özelliği taşıyor. 18 yaş altındaki madde bağımlısı çocuklara tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri verilen 12 yataklı merkezde, kullanım bozukluğu olan çocuklar gerekli görülürse yatırılarak ilaçla tedavi görüyor. ÇEMATEM’de madde bağımlısı 18 yaş altındaki 196 kişi yatarak, 550 hasta ise ayaktan tedavi edildi. Aynı zamanda arındırma, psikoeğitim, bireysel ve grup terapileri ile çocuklara resim, el işi, müzik, spor ve benzeri aktivitelerle bağımlılıktan kurtulmaları ve becerilerini geliştirmeleri konusunda yardımcıda olunuyor.
“DAVRANIŞLARINA DİKKAT EDİN”
Uyuşturucuya bulaşmış çocuklara çare, ailelerine de tedavi sürecinde ve sonrasında rehber olduklarını belirten ÇEMATEM Sorumlu Hekimi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Hüseyin Uslu, "Tedavi uzun bir süreç gerektiriyor. Sonrasında da desteğe devam ediliyor. Aileleri çocukların davranışlarındaki değişiklikleri gözlemlemeli ve dikkatli olmalılar."
YARDIM İÇİN GEÇ KALMAYIN
Bursa Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreteri Prof. Dr. Rüstem Aşkın ise, gençlerde özellikle sentetik uyuşturucular olmak üzere madde kullanımının giderek arttığını, gençleri  maddeye iten nedenler arasında ailesel faktörler, kötü arkadaş çevresi, yoksulluk, eğitimi yarıda bırakma, işsizlik, şiddet ve benzeri konular olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Aşkın, “Ailelerin çocuklarının bağımlı olduklarını öğrenme süreleri uzun zaman alabiliyor. Bu yüzden ailelerin çocuklarından en küçük bir şüphe duydukları takdirde mutlaka bir uzmandan yardım almalılar” dedi.
Katil Metamfetamin nedir?
Metamfetamin, uyarıcı ve halüsinasyon özelliği olan sentetik bir maddedir. Birçok uyarıcı gibi, 6-24 saat süren güçlü bir öfori; dolayısıyla bağımlılık yapma yeteneğine sahiptir. Yapı olarak amfetamine yakın psikoaktif bir maddedir. IUPAC ismi (S)-N-metil-1-fenil-propan-2-amin olan methamfetamin, jenerik ismi Desoxyn® olarak 5/10 mg tabletler halinde ABD piyasasında bulunmaktadır. Ancak madde suistimal edilmek üzere kaçak üretimi ile tanınmıştır. Efedrin ya da Psödoefedrin molekülü hidrojenize edilerek kolayca elde edilebildiğinden hemen her yerde üretilebilmektedir. "Meth lab" de denilen bu yerler, üretimi sırasında çıkan fosfattan ötürü kırmızı bir renge boyanır ve kedi idrarı kokusuna sahiptir.
Etkileri nedir?
Uyanıklık, motivasyon ve kısa dönem beyin aktivitesini artıran madde yüksek dozlarda öforiye neden olmaktadır. Madde alındığında tansiyon ve vücut sıcaklığı yükselir, göz bebekleri genişler. İshal, bulantı, kusma görülebilir. Beyin kimyasını bozup depresyona yol açtığı bilinmektedir. Bağımlılarında kalıcı anhedoni oluşmaktadır. Eroin'den daha kuvvetli bağımlılık yaptığı ileri sürülmüştür. Devamlı kullanıcılarında meth ağzı denen diş çürükleri gözükür, bağışıklık sistemi baskılanır. Bu kişilerde stafilokok enfeksiyonları sıktır. Kilo kaybı ve kısa dönem libido artışı, ardından erektil disfonksiyon da bilinen etkilerindendir. Kuvvetli sistemik reaksiyon ile ölüm görülür.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

e-gazete E-GAZETE
sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
duyurular DUYURULAR
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat