On TV ekranlarında yayınlanan ve Mehmet Çetinkaya’nın sunduğu On’da Gündem programına İnegöl MESKOM Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Yönetim Kurulu Başkan Vekili İsmail Fergana ve Tüm Eğitim Dernekleri Federasyon (TÜMEDEF) Yönetim Kurulu Üyesi Bahtiyar Özdemir konuk oldu. Programda sürücü mesleki yeterlilik belgeleri hakkında konuşuldu.

BATUHAN ERSEK: ÖZEL HABER

Bahtiyar Özdemir ‘’Mesleki yeterlilik ve belgelendirme süreci hakkında ‘’Eskiden ustalar olur, çıraklar olurdu ya da birtakım meslekler babadan oğula geçerdi. Artık zamanımızda her mesleğin bir kriteri var. Her meslekle ilgili yapılması gerekenler var. Mesleki Yeterlilik Kurumu diye bir kurum kuruldu. Bütün mesleklerin standartları belirlendi. O standartlar çerçevesinde belgelendirme işinin de bir eğitimden ardından da bir sınavdan geçtikten sonra sınavı kazananlara belgeleri veriyor. Bizim esas işimiz sürücü mesleki yeterlilik belgesi. 2007’de biz başladık. Bursa’nın en eskisiyiz biz. 2016’nın sonuna kadar Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı olarak hizmet verdik. 2017’den itibaren de Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak sürdürüyoruz. 4925 sayılı taşıma kanunu 25 Şubat 2003 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Bu tarihten evvel B,C,D,E sınıfı ehliyeti almış olan arkadaşların SRC eğitimlerine katılması, sınavlara da girmesi gerekmiyor. Eğer kişi ticari anlamda şoförlük yapıyorsa, maaş karşılığı bir yerde çalışıyorsa, çalıştığı kurumun aracını kullanıyorsa –binek araçlar hariç- kamyonet, minibüs, taksi, kamyon, tır, otobüs, bunları kullanan bütün arkadaşların sürücü mesleki yeterlilik belgelerini alması gerekli. Eğer almazsa cezası bin 418 lira. Sadece sürücüye değil, kullanılan araç hangi şirkete veya kime kayıtlıysa ona da bir ceza gidiyor. Şirketlerin faaliyetlerine göre taşıma belgesi de alması gerekiyor. Belgeler sadece ondan da müteşekkir değil. Kırk çeşit belge var, şirketler faaliyetlerine göre bunlardan bir ya da birkaçını almak zorunda. Türkiye trafik kazaları ve iş kazaları açısından dünyada üçüncü sırada, Avrupa’da da birinci sırada. 2018’de 2 milyon 232 bin adet kaza var ve can kaybı ve yaralanmalarla ilgili istatistikler kaza anıyla ilgili. Yani kaza sonrasında hastanede ne olduğuyla ilgili istatistikler yok. Kazaların yüzde 88’i insan kusuru. Biz biraz daha dikkat etsek, kuralları biraz daha hayatımızda yer edinecek bir hale getirsek, gündelik yaşamımızda uysak bu kadar kazanın olması mümkün olmayacak. Türkiye nüfusunun yüzde 12’si engelli nüfus. Bu da kabaca bizim nüfusumuza 10 milyon civarı yapar. Bu 10 milyon engelli nüfus birçok Avrupa ülkesinin nüfusundan bile fazla. Böyle bir kıyaslama yaparsak işin ne kadar vahim bir şey olduğunu anlayabiliriz. 36 saat ile 52 saat arasında değişen eğitimler var. Bu eğitimlerin içinde 16 konu başlığı var. Araç bilgisi, ekonomik araç kullanma, güvenli sürüş teknikleri, ilk yardım, iş organizasyonları, trafik adabı, trafikte davranış psikolojisi, yolcu taşıma kuralları mevzuatı, yük taşıma kuralları mevzuatı gibi dersler var. Bu dersleri takip eden sürücü kardeşlerimiz eğer buradan birkaç cümleyi hayatlarına sokabilirlerse, oradan elde ettikleri o bilgiler birçok kazanın önlenmesinde çok önemli olacaktır. Onun için SRC eğitimlerini bütün kurumlar önemsiyor. Türkiye’de 415’in üzerinde SRC eğitimi veren kurum var. Böyle bir eğitimden bir kişi bile olsa geçip kendini gündelik hayatta bir trafik kazası anından kendini kurtarabiliyorsa, bunun maddi değerinin ölçülmesi mümkün değil, can bu sonuçta. Onun için sürücü kardeşlerimiz yazılıyorlar kurslara. Devam da etsinler.Ticari sürücü deyince illa taksi, kamyon, otobüs sürücüsü olmak gerekmiyor. Kendi işinizi yapıyorsanız. İştigal konusu kendi aracınıza ait ise o araçlarda hususi yazabilir ama sonuç itibariyle siz bağınızdaki, bahçenizdeki bir ürünü pazara götürüyorsanız o bir ticari faaliyettir. Orada kullandığınız araç da ticari bir araçtır.Psikoteknik değerlendirme raporu çok önemli bir belge bence. İçimizde trafik canavarı var mı, varsa hangi boyuta var, onu gerçekten ortaya çıkaran bir test. Psikoteknik değerlendirme merkezleri var. Yaklaşık bir saatlik bir sürede kişisel özelliklerini değerlendiren test grupları, psikomotor gelişimi değerlendiren test grupları ve zihinsel yeteneklerini değerlendiren test grupları var içinde. Bunların sonucunda insanın içinde trafik canavarı, varsa hangi boyutta var, sonucu çıkıyor. Her sürücüden bunun istenmesi lazım. Yasa gereği sadece ticari araç sürücülerinden isteniyor bu. Halbuki trafik sadece ticari araç sürücülerinden oluşmuyor. Hususi araç sürenlerin de bu teste girmeleri, bu belgeyi almaları mutlaka gerekir.’’ ifadelerini kullandı.

SRC Belgesi Nasıl Alınır?

İsmail Fergana MESKOM Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri’nin İnegöl’deki faaliyetleri ve Türkiye’deki trafiğin durumu hakkında ‘’Komiklik olsun diye yayınlanan resimler oluyor. Mesela sinyal koluna burası tespih asma yeri değildir diyor. Çok basit, sinyal koludur yani. Maalesef bunlardan bile imtina ediyoruz. Çok dikkatli olmak lazım, bir sinyal vermek bile can kurtarır. İlk yurtdışı seyahatimi Almanya’ya yaptım 1994 yılında. On gün falan kaldık biz orada. Bir araba kiraladık. Almanya’nın yarısını gezdik diyebilirim. Bir şey dikkatimi çekti. Arabayı mesela temiz aldık, ocak ayıydı, kar da yağdı, yağmur da yağdı, gene temiz teslim ettik. Araba kirlenmedi yani. On gün sonra Türkiye’ye döndük. Bir baktım trafiğe, yeni benim Türkiye trafiğine alışmam zaman aldı. Oradaki nizam, intizamı gördükten sonra hayran kaldım. Bir de 2001 yılında İran’da on gün kaldım. O zaman da dönünce çok şükür bizim ülkemizde trafik çok iyi dedim. Yani biz hem doğunun hem batının tam ortasında kalmışız. Bu SRC ve benzeri belgeleri veren mesleki yeterlilik kursları bence daha emekleme safhasında. Ama bir gün mutlaka Türkiye’de herkes Avrupa ülkelerinde, İskandinav ülkelerinde olduğu kadar dikkatli araba kullanır hale gelecekler. Öyle temenni ediyorum ve öyle de bir gidişat var. İnegöl’deki kursumuzun kapasitesi ayda altmış kişiye kurs verme hakkı var. Eğitimler 36 saat ile 51 saat arasında değişiyor. Bu cumartesi başladınız diyelim, haftaya pazar gününe kadar bitiyor. Mesai saatlerinin ve günlerin dışında yapıyoruz eğitimi. Genelde ve maalesef ceza yedikten sonra geliyorlar. Biz elimizden geldiği kadar, daha önce kurs gören kursiyerlerimiz aracılığıyla muhtemel SRC alması gerekenlere mesaj yolluyoruz. Psikoteknik belgesi de çok önemli, K belgesi, SRC, bu üçünün de olması gerekiyor. Olmaması halinde ağır cezası var. Her geçen gün daha iyiye gidiyor katılım. Gerçekten biz akıllı bir milletiz. Bizim Batı ülkelerinden bir farkımız yok. Tek eksiğimiz eğitime gereken önemi vermeyişimiz ve öğrenilenlerin uygulanması. Bu eğitimleri veren öğretmenlerin bir kere eğitimi verme yetkisine sahip olmaları lazım. Onların da gördükleri çeşitli kurslar var. Eğitmenlik belgelerinin olması gerekiyor. İnegöl’deki kursta İnegöl eski emniyet müdürü kurs müdürümüz bizim. Trafik emniyet amirliğinden emekli bir abimiz var. Sağlık derslerini yüksek hemşire diplomalı ve aynı zamanda eğitmenlik sertifikası olan hocalarımız yani Milli Eğitim Bakanlığı’nın istemiş olduğu standartlar var. O standartlara uygun öğretmenlerimiz tarafından dersler veriliyor. Biz kursu verdikten sonra kursa girme hakkını kazanan kursiyerlerimizin listesini İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine veriyoruz. Onlar da ona göre bir hazırlık yapıp okullardan birinde test usulü sınav yapılıyor. 40 soruluk bir sınav. 28 ve üzerinde doğru bilmesi gerekiyor, 70 ve üzeri puan alabilmek için. Eğer sınavı başarıyla atlattıysa hemen akabinde uygulama dediğimiz bir sınav yapılıyor. Akıllı tahtada ya da büyük ekran televizyonda videolu ya da resimli trafik kurallarını içeren üç tane soru soruluyor. O üç sorudan ikisini bilirse SRC belgesi almaya hak kazanıyor. Hemen 29 lira belge harcı yatırmaları gerekiyor, onlara gelen mesajla belirtiliyor. 29 lirayı yatırırlarsa SRC sistemde gözüküyor. Yatırmadıkları için ceza yiyen arkadaşlar oluyor. Kursların fiyatları tek belge için 900 ile bin lira arasında değişiyor. Cezası bin 500 lira. Bunu hemen almaları daha mantıklı. SRC-1 yurtiçinde ve yurtdışında yolcu taşımak için alınan bir belgedir. SRC-2 sadece yurtiçinde yolcu taşımak için alınan belgedir. SRC-3 hem yurtiçinde hem yurtdışında yük taşımak için alınan belgedir. SRC-4 sadece yurtiçinde yük taşımak için alınan bir belgedir. Milli Eğitim Bakanlığı’nın denetimi altında eğitimi sürdürülüyor. SRC-5 hala Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı. İnegöl’deki kurumumuzda bununla ilgili bir yetki yok. Yani lüzumu da yok. Çok az sayıda müracaat oluyor, tanker kullanımıyla alakalı, tehlikeli madde taşınmasıyla alakalı. Eğer böyle bir talep olursa Bursa’daki kurumumuza kaydediyoruz. Çünkü orada Bursa’dan ve bütün ilçelerden talepler toplandığı için daha kısa sürede kurs açılıyor.’’ dedi.