Loading...

Parfümün tarihi

6 Ekim 2019 21:29
A
a
Kökü latincedenfumum (latince duman anlamında) kelimesinden gelmektedir..Parfüm, latince, kokulu duman anlamına gelen “perfumium” kelimesinden gelir,Latince kökenli olup DUMANDAN ÇIKAN KOKU anlamındaki PER-FUME kökünden türemiştir.
İnsanoğlunu adeta büyülemiş olan kokunun tarihçesi insanlık tarihi ile birlikte başlar... Menşei eski Mezopotamya, Mısır ve Çin 'e dayanır...Gelişmesi ise Doğu kültürleriyle beraber Avrupa'da olmuştur.
Günümüzden yaklaşık 5000 yıl önce, Mısırlılar güneş tanrıları Ra için güneşin doğuşundan batışına dek kokulu otlar yakarlardı. Eski zamanlarda insanlar badem, kişniş, mersin, kozalaklı ağaç reçinesi, bergamot gibi otları ve baharatları yakıp kokulandırma yapıyorlardı... Parfüm eldesini ise yağlarla çiçeklerin taç yaprakları, çeşitli ot ve baharatları kuvvetli bir şekilde ezip harmanlayarak yapıyorlardı.
Eski Mısırlılar dini törenlerde kokulu bitki ve çiçeklerden elde edilen hoş kokulu yağları tütsü ile birlikte tanrıları memnun etmek üzere kullanılmışlardır. Güzel kokuları yaşamın ötesine de taşıma isteğiyle ölülerini güzel kokulu yağlar ile mumyalayıp, mezarlarına armağan olarak kokulu yağlar koymuşlardır



Nitekim, yapılan kazılarda Mısır Firavunu Tutankhamon’un mezarından parfüm şişeleri ve krem vazoları çıkarılmıştır... Mısırlılar günlük hayatlarında ise kokulu yağlar ve pomatlar kullanırdı  Bunlar içinde en çok tercih ettikleri “kyphi” adını verdikleri kokulu bir yağdı. Kyphi, bal, şarap, pirinç, mersin çiçeği, safran, katırtırnağı ve ardıç özlerinden oluşan bir karışımdı. Nefertiti yasemin banyosu yapar, banyodan sonra vücuduna sandal ağacı, amber ve ender rastlanan çiçek özleri sürerdi...Hatta II. Ramses'in tanrıRa için Karnak'takiAmmonRa tapınağının duvarlarına "Sana güzel kokulu bitkiler ve en görkemli kokularla birlikte otuz bin öküz kurban ettim." yazdırması, kokunun ne kadar değerli kabul edildiğinin göstergesidir. Sık sık yıkanmayı gerektiren Doğu sıcağının etkisiyle koku dini amaçlar dışında güzel kokmak için vücuda sürülerek kullanılmaya başlandı...
Mısır'daki esaret ve zulümden kaçan İbraniler beraberlerinde pek çok sanat gibi parfüm sanatını da getirdiler. Bu nedenle tektanrılı dinlerin kokuyla ilişkisinin ilk örneğine de "Tevrat"da rastlıyoruz.
"Eski Ahit"in "Mısır'dan Çıkış" bölümünde ayrıntılı bir parfüm tarifi var :
"500 şekel mürrüsafi , 500 şekel tarçın, 250 şekel tatlı kamış, 500 şekel cassia'nın (cinnamomumcassia) zeytinyağında karıştırılması ve beklemesiyle" üretiliyor bu parfüm..
Vasat insanın elinin değmemesi gereken, sadece yüksek din adamlarınca imal edilen bu yağ formundaki parfüme "mesh yağı" deniliyor. Ayrıca "mesh", "silmek-ovmak" anlamında bir kelime ve kökeni İbranice "mişah" kelimesi. Batı dillerindeki "masaj"ın da kökenini oluşturan mesh yağının sürüldüğü, yani mesh edilen kişiye Mesih deniyor. Mesh etmenin Yunancası "khrein", mesh edilen kişi ise "khristos".. Bu kelimenin İngilizcedeki karşılığı ise "Christ"  Bu kelimeler hem Musevilik hem de Hristiyanlıkta kokunun kutsal kimliğinin kanıtları.
11. yy'da ise İranlı İbn-i Sina (Avicenna), damıtma yoluyla gülsuyunu ve bugün essentialoil (uçan yağ, eterik yağ) dediğimiz koku verici maddeyi gülden çıkarmayı keşfetti. Çalışmasını diğer çiçekler üzerinde de geliştirdi. Gülsuyu önceki kokulu yağlar ve tütsüye göre daha narin ve hafif olduğu için hemen popüler oldu. Damıtma teknolojisi de önemli bir şekilde, batıdaki bilimsel gelişmeleri etkiledi...
Asya, Anadolu, Babil, Ninova ve Persepolis'de giderek yaygınlaşan Misk-i amber gibi kokular Doğuda her sınıfa mensup kişiler tarafından gündelik hayatta sıkça kullanılmaktaydı. Koku kullanımı savaşlar, gezginler ve İpek Yolu kanalı ile 14. yy'da Avrupa'ya kadar ulaştı. Ancak modern parfümü dünya ile ilk tanıştıran Macarlar oldu. Çağdaş niteliklere sahip ve bilinen ilk parfüm 14. yüzyılda, 1370 yılında yapıldı ve güzelliğiyle ünlü Macar kraliçesine atfedildi. Esans ve biberiye yağı ile alkol karışımından elde edilmiş, lavanta yağı ile zenginleştirilmiş bu karışıma özel bir isim verilmesi de unutulmamıştı.
“Macar Suyu”.
14. yy da Fransa'nın Güneyinde başlamış olan hoş kokulu çiçeklerin ekimi zamanla büyük bir sanayiye dönüşmüş ve Fransa kısa sürede, parfüm imalatının Avrupalı merkezi olmuştur. Günümüzde Fransa hala Avrupa parfüm tasarımının ve ticaretinin merkezidir. Parfüm yapımı Rönesans ile İtalya'da 16.yy da gelişmeye başladı. İtalyan Catherine de Medici Fransa Kralı II. Henry ile evlenmek üzere İtalya'dan Fransa'ya gelmiş, Rene le Florentin isimli kişisel parfüm satıcısı ile Fransa'nın Grasse bölgesinde Florentin'e araştırma laboratuvarıkurmuş ve gizli bir pasajla kendi evine bağlantı yaptırmıştır.16. yüzyılda cam sanatının da ilerlemesiyle birlikte parfümün gelişme süreci iyice hızlandı. O yıllarda parfümün en çok üretilip tüketildiği ülke evet Fransa idi,ama parfümün vücuda sürülmesinin hastalıklara neden olacağı düşünülür, parfüm sadece pis kokuları maskelemek için kullanılırdı. Bu nedenle giysiler, eldivenler, mendiller, hatta mücevherler bile parfümlenirdi
Ülkemizde ise 19. yy.da, gülyağı ile uçan yağ üretimine başlanmıştır. Isparta gül yağı, kalitesi ile dünyada aranan bir ürün olma özelliğindedir. Ancak dünyada, 19. yy. sonları ile 20. yy başlarından itibaren Kimya sanayindeki çok hızlı gelişme ve sentetik kimyasal maddelerin eldesi koku konusunu da olumlu bir şekilde etkilemiştir. Diğer yandan dünya nüfusunun çok hızlı ve büyük oranda artışı, kültür düzeyindeki yükselme çok çeşitli kişisel temizlik, kozmetik ürünlerle, evsel ve endüstriyel temizlik ürünlerin büyük oranda üretilerek tüketilmesine neden olmuştur. Bu artışla paralel olarak koku maddelerine olan gereksinimde artmıştır.
Naturel yağların çıkarıldığı bitkilerin bu ihtiyacı karşılayamaması sebebi ve kokuyu daha ucuza mal etmek amacı ile laboratuar ortamlarında oluşturulan sentetik hammaddelerin naturel yağlar ile karıştırılması ile oluşan kompoze esans doğmuş ve bugünde sanayi sektöründe önemli bir yer edinmiştir. Yaşadığımızyüzyılda parfümler muhteşem şişeleriyle birer sanat eseri halini almıştır ve Parfümler vücut kokularını bastırmak için değil, kişiliklerin altını çizmek için kullanılmaya başlanmıştır.Sonuç olarak parfüm çağdaş yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmişdir.
 
1000
icon

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

hava durumu HAVA DURUMU
arşiv HABER ARŞİVİ

 
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat