Nagehan ÇALIŞKAN/ÖZEL HABER

On TV ekranlarında yayınlanan ve Saye Yılmaz ile Sinem Özay’ın sunduğu On’da Kadın programına Mudanya Saklı Koy İşletmecisi Ali Gülaç konuk oldu. Ali Gülaç işletme sektörüne dair değerlendirmelerde bulundu.

Ali Gülaç ‘’İşletmemizde plaj, kafe ve restoran olmak üzere hizmet veriyoruz. Misafirlerimiz sabah kahvaltılarını yapabilirler, öğlen yemeklerini, akşam yemeklerini yiyebilirler. Bunun dışında ailecek vakit geçirilebilecek, bin 200 metrekarenin üzerinde bir çim alana sahibiz. Plajı kullanmayanlar dinlenmek için, çay, kahve vs. çim alanımızı kullanabilirler. Bizim yaptığımız işe ev dışı tüketim sektörü diyoruz. Ev dışı tüketim sektörünün dünyada en büyük cirolarını olduğu yer ABD, ondan sonra da Avrupa’dır. Türkiye ABD ve Avrupa’ya göre son yıllarda en çok hızlı büyüme gösteren ülke. Bunun nedenlerinden biri de şu: son 10-15 yılda Türkiye’de bayanlar da çalışmaya başladı. Bu durum dışarıda yemek yemeyi, dışarıda kahvaltı yapmayı, dışarıda çocuklarla vakit geçirmeyi getiriyor. Ev dışı tüketim olarak sosyal hayat artıyor. Pandemi süreci bu sektörü etkiledi ama önümüzdeki süreçte bu sektörün daha da büyüyeceği anlamına geliyor çünkü kazanılamayan bir para da var. Sektör pandemiden etkilendi ama önü açık. 2018’de Türkiye de altı yüz binin üzerinde kafe restoran vardı. Şu anda bu sayı bir milyon olmuştur. Bu bir milyon işletmedeki istihdamı düşünün. Para akışının günlük olduğu işletmelerdir bunlar. Pandemi döneminde sıcak para akışı kesildi. Onun dışında bizim sektörde satış var ama tedarik edilen ürünler hemen kullanılmıyor. Böyle çalıştıramayacağınız için yüklü mal çekiyorsunuz. Yani mesela bir aylık su satın alırsınız. Pandemi öncesinde bütün işletmeler böyle stoklamalar yaptı. Stoklamalar sıkıntıya girdi, en büyük zararı bu oldu. Kısa sürede gidecek ürünleri stokladığı için Pandemi işletme sahiplerini oradan vurdu. Mart, nisan, mayıs bu sektörün can ayıdır. Çünkü o aylarda yaptığı ciro ile yaz aylarının giderlerini çıkarır. Ondan sonra yazın da para kazanır. O üç ay olmadığı için işletme sahiplerimiz şu anda hem o giderlerini çıkarmaya çalışıyor hem de para kazanmaya çalışıyor. Turizm lisesindeki öğrenciler yazın Mudanya’daki işletmelerde staja girerlerdi. Okullar erken kapandığı için çocuklar da staj yapamadı. Ama tabii ki her şey kötü değil. Açık alanı olan, bahçeli yerler belki şimdi geçen sene yapamadıkları işleri yapıyorlardır. Devletin bankalar üzerinden esnafa verdiği destekler oldu. Bunlar bize biraz can suyu oldu. Ana konu sağlık olduğu için direkt temasın olduğu işletmeleri sıkıntıya soktu, kafe, restoran, otelcilik, en çok bunları etkiledi. İşletmelerimiz bütün önlemleri alıyor, her yere dezenfektan koyuyor. Garsonlarımız maskesini, eldivenini takıyor. Bir garson zaten müşterisine bir buçuk metreden aşağıda yaklaşamaz. Bunun dışında insanların da mesafe kuralına dikkat etmesi gerekiyor. Bazı işletmelerde karekod ile menüleri görebiliyorsunuz. Türkiye açısından sektörü iyi günler bekliyor diye düşünüyorum. Biz zaten hizmet sektörü olarak dünyada en çok büyümeyi gösteren ülkeyiz. Bizim bin 200 metrekare bir yeşil alanımız var. Devletin bize zorunlu kıldığı bir buçuk metre kuralı var ama biz üç metre mesafe bırakıyoruz, yerimiz büyük, insanlar rahat etsin. Kimse kimsenin rızkının önüne geçemez. Tek başınıza olduğunuz bir yerde belli bir zaman sonra insanlar oraya gitmeyi tercih etmezler ama çok işletmenin olduğu yerde bereket olur. İşletmemizi bahçe, plaj ve kafe restoran kısmı olarak üçe böldük. Bizim işletmemizin içinde bunlar birbirinden bağımsız organizasyonlar. Şimdi yukarıda restoran bölümümüzü büyütüyoruz. Manzarası çok güzel, havası da çok güzel. İşletmemiz büyük, misafirlerimizi bekleriz. Yüzmeyle arası iyi olan insan her yerde yüzer. Biz Akdeniz, Ege değiliz ama insanlarımız hareketli denizden korkmasınlar. Bir havuz suyu da belki aynı oranda temiz ama hareketli deniz daha iyidir. Durgun bir denizin hiç yosunu olmayabilir ama bu sefer de gölleşiyor ve gölleşen yerler çok temiz olmuyor. İnsanlar yosunun olduğu yerden korkmasınlar. Mudanya’da yüzülecek çok güzel yerler var, bizim işletmemizde de var. İşletmemizde konaklama gibi bir projemiz vardı ama Pandemi dolayısıyla erteledik. Seneye, belki de bu yaz sonunda minik minik ağaç evlerimiz olacak diye ümit ediyoruz. Böyle bir hayalimiz var, Pandemiden dolayı erteledik, inşallah kısa zamanda başlarız. Bizim bütün ürünlerimiz güzel. Hamburgerimizi, özellikle saklıburgeri, tostlarımızı, meyve tabağımızı tavsiye ediyoruz. Karides güveç şefimizin en iddialı olduğu yemektir, onu tavsiye ediyorum. İçecek bölümünde kokteyllerimizi tavsiye ederim. Çok güzel alkolsüz kokteyllerimiz var. Yemeklerin dışında serpme kahvaltımızı tavsiye ediyorum. Serpme kahvaltımızdaki balımız, tereyağımız ve küflü peynirimiz Karadeniz’den bize özel üretiliyor. Onun dışında reçellerimiz Kumyakalı ve Mudanyalı kadınlarımız tarafından hazırlanıyor.’’ dedi.

Pandemi sonrası fiyatlar

Ali Gülaç, pandemi sonrasındaki fiyatlara da değindi; ‘’Bursa’da birçok yeri gezdim. Esnafımız fiyatları sabit tutuyor. Biz tabii ki rakibiz ama esnaf arkadaşız. O noktada Mudanya’da iyi bir esnaflık var. Fiyatları araştırıyoruz. Esnaf arkadaşlarımızla aynı seviyede kalmaya çalışıyoruz. Ama tabi bir yerin bir piyasası vardır. O piyasanın üstüne çıkarsanız orada barınamazsınız. Yurtdışından gelen bazı ürünler var. Pandemiden sonra fiyatlar konusunda esnaf kendine yansıtılanı daha yansıtmadı. Örneğin bir işletme bir tost satıyor. Bu tostu aldığı malzemenin maliyetini çıkararak, eleman, kira, elektrik, su, sigorta ve iç, dış malzemesini toplayarak bir fiyat koyuyor üstüne. Burada denetlenmesi gereken esnaf değil. Esnaf odasının yayınladığı tarife bellidir zaten. Çoğu esnaf da onun altında satış yapar. Buradaki en büyük sıkıntı şu: büyük tedarik firmalarının illerde müdürlükleri var bunlar distribütörlere mal satıyor. Bunlar toptancılara veriyor, toptancılar da işletmeye getiriyor. Arada birçok aracı var. En büyük sıkıntı bu. Fiyat belirleyici bir unsur bizde var ama tedarikçilerde yok. Bir esnafa örneğin ‘En fazla şu kadara saç kesebilirsin’ deniyor ama bir tedarikçiye de ‘En fazla şu kadara mal satabilirsin’ denmeli. Bizim sektör çok sıcak paranın döndüğü bir sektör ama çok kar marjı olan bir sektör değil. İşinizi iyi yaparsanız öne çıkıyorsunuz.’’ ifadelerini kullandı.