TKDK( Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) Bursa İl Koordinatörü Ömer Berksun, On TV'de Orhan Kaplan ve Mehmet Çetinkaya'nın konuğu oldu.

ÖZEL HABER- ELİF KUŞ BEŞİK

On TV’de Tarımsal kalkınma hakkında bilgi veren Ömer Berksun birçok konuda üretici ve tüketiciyi bilgilendirecek açıklamalarda bulundu.

Tarımsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’nun hangi tarihte kurulduğu hakkında bilgi veren Berksun; ”Türkiye Cumhuriyeti Avrupa Birliği adaylık süreci 2005 yılında başlamıştı. Adaylık sürecinden sonra Avrupa birliğinin ülkemizde katılım öncesi Mali yardım fonlarında birisi olan Kırsal Kalkınma programı 5 birleşenden 5.birleşen olarak 2007 yılında öncelikle 20 ilde daha sonra 22 ilde teşkilatlanarak 2007 yılında 5648 sayılı kanunla kurulmuş bir kurumdur. Kurumumuz Tarım ve Orman bakanlığına bağlı olarak kurulmuştur. Bursa da bu 22 il arasında yer alıyor. 2012 yılında kurulduktan sonra 1 yıllık Avrupa Birliği akreditasyon sürecinden sonra da. 2013 yılında da faaliyetine Bursa da başlamış bulunmaktayız” dedi

“Bursa’da tarım iyi nokta da”

Bursa da tarım’ın hangi boyutta olduğu değerlendiren Berksun Tarım İl Müdürlüğü hakkında da şunları söyledi; “Tarım İl Müdürlüğü ile zaten aynı bakanlığa bağlı olduğumuz için çok iyi nokta da çok koordineli şekilde İl Müdürlüğümüz, müdür yardımcımız ve diğer yönetici arkadaşlarla gayet uyumlu bir şekilde çalışıyoruz. Herhangi bir problem yok. Bizim kurum yapısı 5648 sayılı kanunla kurulduğu için mali ve idari özerkliğe bağlı kurum başkanlığı olarak Ankara da kurum başkanımız var. Tarım başkanlığının kurum başkanımız ve sayın bakanımıza bağlı olarak faaliyet gösteren ilgili kuruluşuz. Doğal olarak bir çerçevemiz var. Uygulayacağımız, uygulamış olduğumuz program İPARD programı. İPARD programının bir çerçevesi var. Bursa ilinin de İPARD programı çerçevesinde başta Tarım İl Müdürlüğü olmak üzere bütün kurum ve kuruluşlarla uyumlu koordineli çalışarak Avrupa Birliğinin ülkemize sunmuş olduğu katılım öncesi mali yardım fonlarını yatırım yapacak kişilere hibe desteği verme noktasında en üst düzeyde faaliyet gösteriyoruz”

İPARD programı nedir?

İPARD programını açıklayan Berksun nelere destek verildiğini şu sözlerle ifade etti; “2007-2014 yılı arasında İPARD 1 programı uygulanıyordu. Biz göreve başladığımızda da İPARD 1 programı zaten uygulanıyordu. Avrupa komisyonu ve bizim ülkemiz sektörle anlaşma gereği 3 yıl uzattı. 2016 yılı sonuna kadar uyguladık. İkinci İPARD programı ise 2020 yılının sonuna kadar uygulanacak. 2023 yılına kadar da uzatıldı. 2023 yılının sonuna kadar uygulamaya devam edeceğiz. İPARD programın da 16 tane ana başlık var. Daha küçüğü de 3 tane sektör var. İPARD programında birinci sektör hayvancılık dediğimiz sektörler. Hayvancılıkta süt hayvancılığı dediğimiz büyükbaş inek ve manda küçükbaş ise koyun ve keçilerin sütünün üretimi ile ilgili ahırların kurulumuna destek veriyoruz. Verdiğimiz destekler yeni bir ahırın oluşturulması inşaatının yapılması ya da mevcut bir ahırın modernize edilerek büyütülmesi. İkinci harcama kalemimiz ahırdaki yapılacak olan makine ve ekipmanlar. Büyükbaş ve küçükbaş dışında süt üretenlerin dışında ikinci başlığımız et üreten işletmeler. Hayvanlıkta üçüncü başlığımız ise beyaz et üretim tesisleri burada normal sofralarda tükettiğimiz broiler dediğimiz et tavuğu üretim tesislerinde mevcut işletmeleri modernize ediyoruz. Diğer taraftan beyaz et üretiminde kaz yetiştiriciliğine de destek veriyoruz. Kazın yumurtasından çıktıktan sonra büyültüp kesim haline getirilmesine kadar ki yetiştirme sürecinde kaz eti üretimine destek veriyoruz. Yine beyaz ette hindi üretimine destek veriyoruz. Dördüncü başlığımız Hayvancılıkta yumurta tavukçuluğunun yumurtanın üretilmesi. Mevut yumurta tavukçuluğuna kapasite artırımı yapmadan destek veriyoruz. Diyelim ki 50 bin kapasiteli bir yumurta tavukçuluk tesisi var. Eski tesisi yıkmayı yeni tesisi kapasite artımı yapmadan bizden taahhüt ederse bu şekilde yumurta tavukçuluğu işletmelerine destek veriyoruz. İnşaat, makine ekipmanları ve proje güvenlik harcamalarına destek veriyoruz” dedi.

Müracaat için neler yapılmalı?

8.başvuru hakkında bilgi veren Berksun müracaat için neler yapılmasını gerektiğini de şu sözlerle ifade etti; “3 sektörü kapsıyor. Bazen de çağrı ilanlarımızda sadece bir tane sektörden de çağrı ilanı çıkabiliyoruz. 8. Başvuru çağrı ilanına 25 Kasım 2019 tarihinde çıkmıştık. Bunun projelerini de 10 Şubat’a kadar sisteme girişi ile ilgili süreç devam ediyor. 13 Şubatta da dosyayı il koordinatörlüğümüze teslim etmesi lazım. Şu an devam ediyor yaklaşık 13 günümüz var tamamlanmasına. 8. Başvuru çağrı ilanında 103 sektörden 5 tane konu başlığından proje kabulüne başladık. 1. Başlığımız süt ve süt ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması dediğimiz sektör. Sütün işlenmesi katma değer haline getirilmesi peynir, yoğurt, tereyağı, ayran üretimi ile ilgili yatırım konularıdır. Burada süt toplama merkezleri dediğimiz kırsal ve yerel de üretilecek sütün toplanma merkezlerin de toplanması ile ilgili makine ekipmanlara destek veriyoruz. İkinci başlığımız et ve et ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması. Etin parçalama tesisleri, kesimhaneler, et işlemeyle ilgili sucuk, salam, sosis gibi etin işlenip mamul haline getirilmesiyle ilgili tesisler. Üçüncü başlığımız beyaz et işlenmesi kesimhanelerin yapılması ile ilgili konu başlıkları. Dördüncü başlığımız su ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması. Özellikle deniz ürünlerinden çıkan balıkların işlenmesi, paketlenmesi, şişelenmesi markalaşmaya yönelik balık ürünlerinin işlenmesi ile ilgili tesislere destek veriyoruz. Beşinci başlığımız Bursa’daki meyve ve sebze üretiminin en yoğun olduğu Marmara bölgesindeki şehiriz Bursa olarak. Burada da bütün meyve ve sebzeler kabuklu meyvelerde dahil olmak üzere bunların soğuk hava kuruluma destek veriyoruz. Makine ekipman desteğimizde var. Çağrı ilanında diğer taraftan şoklama dediğimiz meyve ve sebzelerin -40’a kadar olacak şoklanması ile ilgili makine ekipmanları alabiliyorlar. 8. Başvuru çağrı ilanında ilk defa araç desteğimiz var. Süt ve et işleme tesisine desteğimiz var . Ayrıca şoklama ve meyve sebze soğuk hava depolarına da meyvelerle ilgili araç desteğimiz var.  Yatırımcı makine ekipman alımı da yapabilir. Buna araç eklemesi de yapılabilir. 1.5-3 milyon Euro’ya kadar kapasiteli harcama yapabilecek kapasitesi var yatırımcımızın. Yüzde 40 hibe desteğinden yararlanıyor. Araç desteği de varsa yüzde 4’te ötv muafiyeti var. Bütün İPARD kapsamında yüzde 18 KDV desteğimizde var. İPARD 2 programının 42 ilde yaklaşık 1 milyar Euro bütçesi bulunmaktadır. 2023 yılının  sonuna kadar bu kaynağın tamamını dağıtmaya yönelik 42 ilde de herkes gayret gösteriyor. 2023 den sonra 2030 yılına kadar İPARD 3 programı başlar diye düşünüyorum’ dedi.

Başvuru şarları neler?

Başvuru için sunulan şartlara da değinen Berksun;”Et ve süt ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması ile ilgili sektörden yatırım yapmasıyla yatırımcımızın 65 yaşından küçük olması lazım. Bu İPARD programının kısıtıdır. Vergi ve SGK borcu olmaması lazım. Varsa da taksitlendirildiği zaman borcu görünmüyor. Kooperatifler başvuracaksa aranmıyor ama diğer gerçek kişi ve şirketler bize proje başvurusunda bulunacaksa KOSGEB’e üye olmasını istiyoruz. Kooperatifçilik konusunda Bursa olarak çok başarılıyız. Kooperatiflere on’un üzerinde proje verdik. Şu an elimizde projesini incelediğimiz kooperatifler de var soğuk hava deposu ile ilgili. Çiftçilerin örgütlenmesi ve Kooperatifleşmesi zaten onları bir araya getirdiği zaman daha başarılı işletmeler oluyor. Vatandaş bize başvuru yapacak. Bizim istediğimiz şartlar var. Bunu biz çağrı ilanına çıktığımız zaman sosyal medyadan ve tkdk.gov.tr adresinden duyuruyoruz. Telefonda da yüz yüze görüşmeyle vatandaşlarımız bize ulaşabiliyor. Bütün kurumlara da bilgi notlarını gönderiyoruz. Çıkmış olduğumuz çağrıdan nelere destek vereceğimizi duyuruyoruz” şeklinde konuştu.

“Bize gelen herkese yardımcı oluyoruz”

Kurum için müşavirlik desteğinin gerekli olup olmadığını ifade eden Berksun uygun bulunan projelerin tamamına ödeme yapılması konusuna da değindi;“Yatırımcı kendisi projesini hazırlamak isterse bize gelerek takıldığı yerleri sonuna kadar sorabilir. Başvuru çağrı rehberleri yayınlanıyor o rehberler de nasıl proje hazırlanacağı yazıyor. Tarım bakanlığımızın 5 tane kurum ve kuruluşla da protokolü var projesini onlar hazırlayabilir. Vatandaş kendiside hazırlayabilir kendi bünyesindeki personele de hazırlatabilir. Bize danışarak da sorabilir. Bizim personellerimiz gelen vatandaşlarımıza sordukları sorulara cevap veriyorlar. Herhangi bir danışman firmayla anlaşarak da onlara da hazırlatabilirler. Dosyalar teslim ediliyor. İl koordinatörlüğünde bir inceleme sürece oluyor. İnceleme süreci tamamlandıktan sonra bizde uygun bulunanları Ankara’ya gönderiyoruz. Ankara da bir sıralamaya alınıyor. Sıralamaya girenler yine tkdk.gov.tr adresinden ilan ediliyor. İlan edilenler bizimle illerde il koordinatörlüğünde sözleşme imzalıyorlar. Sözleşme imzaladıktan sonra vatandaşımız sadece makine ekipmanı alacaksa makine ekipmanını alıyor. Faturasını kestiriyor ödeme talep paketini bize sunuyor bizde 2-3 ay içerisinde yapmış olduğu harcamanın hibesini ödüyoruz”

302 başlığı nedir?

Aynı dönemde birkaç alanda proje yapılabiliyor mu? sorusuna cevap veren Berksun 302 başlığını da açıkladı; “Aynı anda yapamaz. Bir şahıs İPARD programına 4 kez başvuru yapabiliyor. Projesini sunup hibesini aldıktan sonra bir sonraki çağrıda hemen proje başvurusun da bulunabiliyor. Hayvancılık yapacaksa 500 bin Euro’ya kadar harcama yapabiliyor. Et, süt işleme tesisleri ve soğuk hava depoları da 3 milyon Euro’ya kadar harcama yapabiliyor. 302 başlığında da 500 bin Euro’ya kadar harcama yapabiliyor. 302 de birinci başlığımız bitkisel üretimin desteklenmesi. Bitkisel üretim de tıbbi ve aromatik bitkiler bulunmaktadır. Son yıllarda çok üretiliyor ve duyuluyor. 72 tane tıbbi aromatik bitki var. Açık alanda ve serada da üretilmesine destek veriyoruz. Üretilen tıbbi aromatik bitkilerin işlenmesi ve paketlenmesine de destek veriyoruz. 2. Bitkisel üretimimiz süs bitkilerinin yetiştirilmesine destek veriyoruz. 3. Bitkisel üretimimiz mantar yetiştiriciliği. Mantarın türevlerine destek veriyoruz. Burada özellikle Bursa’nın potansiyelini de çok iyi olduğunu düşünüyorum. Pazar noktasında çok güçlü bir şehir. 4. bitkisel üretim de bütün fide ve fidanların meyve ve sebzelerin fidan yetiştirme merkezlerine destek veriyoruz. Fidan yetiştiriciliğinin hepsinin üretilmesine yüzde 55 hibe desteği veriyoruz”