Türkiye’de bugün tüzel yahut gerçek en az yedi kişinin kazanç paylaşma amacı haricinde, belirli ve ortak bir amacı yaşama geçirmek doğrultusunda, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek amacıyla kurulan tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları sayısı 150 bin dolayında.

Bunların çokça kısmı aktif olarak etkin olmasa da içlerinde gerçek amaçları doğrultusunda insanlara gerçekten yararlı işler yapanları da yok değil.

İçlerinde 16 bini ise hemşehri derneği...

Hemşehri dernekleri Türkiye sivil toplumunda nicel olarak büyük bir yer kaplıyor.

Türkiye’de 1950’li yıllardan itibaren kırdan kente gerçekleşen yoğun göç, kentlerde “hemşehrilik” adı verilen bir kültür yaratmıştı.

Göçün artık büyük oranda tamamlandığı günümüzde, hemşehrilik kültürü hala sürmekte.

Bu kültürü koruyan hemşehri dernekleri ise sivil toplum içerisinde özgün bir yere sahip.

* * *

Amaçlarının, memleketlerine ait kültürü kendi aralarında yaşatmaya çalışmanın ötesinde, yeni kuşaklara ve ‘yabancılara’ tanıtabilmek için

oluşturulan hemşehri dernekleri aslında birer kültür platformu.

Çoğu siyasi rollere kalkışsa da çokcası siyasilerin arka bahçesine dönüşmekte.

Ama yine de bunlar demokrasiye katkı yapabilecek potansiyele sahip bir ‘siyasal aktör’ konumundalar.

Yine derneklerin ve sivil toplumun gelişmesi ekonomik temellerle yakından ilgili...

Zaten tarihsel sürece bakıldığında da ekonomik ilişkilerin sivil toplumun gelişmesine katkıda bulunduğu görülür.

Tıpkı Muş KIDER gibi...

Muş Kızılağaç Beldesi ve çevre köyleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (MUŞ-KIDER) Bursa’da yaşayan Muşlulara ait 16 dernekten biri...

Ne gereği var bu kadar derneğe, denilebilir kuşkusuz.

Ama pek öyle değil...

Muş Ovası merkez köylerinin büyük bir kısmı derneğin aktif üyesi... Bursa’da bulunan Muşlular kentin her tarafına dağılmış bir vaziyette ikamet etseler de çoğunluğu Yıldırım bölgesinde ikamet ettiğinden dernek merkezi Yıldırım’da.

Üyelerinin bayramlaşma, taziye, kültürel ve sosyal etkinliklerini icra edecekleri bir aile ortamı sağlamışlar kendi binalarında.

1915 yılında kurulduktan sonra birkaç yıl içinde 3 katlı olmak üzere çeşitli amaçları gerçekleştirecek salonlarıyla kendi binalarını yapmışlar imece usulüyle.

Üyelerinden kimileri inşaatta bizzat çalışmış kimileri maddi destek sağlamış.

Birçok gereksinimi sağlayacak bir yapı çıkmış ortaya.

 Ve Muş ile Bursa arasında bir gönül köprüsü kurmuşlar yaptıkları çalışmalarla...

* * *

Geçtiğimiz cuma akşamı bir grup gazeteci arkadaşla dernek başkanı Erdal Civak’ın daveti üzerine dernek merkezinde bir araya geldik.

Özellikle gençleri bir araya getirip sosyal çalışmalar yapmalarına olanak sağlayacak binayı gezdirdi Başkan Civak diğer yönetim kurulu üyeleriyle.

Sonra yaptıkları çalışmaları paylaştılar bizlerle...

Teveccüh gösterdiler büyük bir nezaket içerisinde...

Başkan Erdal Civak, amaçlarının kendi kültürlerini yaşatmak ve üyeleri arasında dayanışma sağlamak olarak belirtiyor.

Bir de ‘ortak bir kent kültürü yaratılmasına katkı koymak’ olarak açıklıyor amaçlarını.

Dernek bünyesinde gerçekleştirdikleri çeşitli etkinlik ve kurslarla kendi kültürlerini yaşatırken aynı zamanda da ortak bir kent kültürü oluşumuna katkı sağlamak amaçları...

Dernek üyeleri arasında hemen her partiye ait insanın olduğunu ama dernek etkinliklerinde parti farkı gözetmediklerini, hiçbir partinin arka bahçeleri olmadıklarının altını çiziyor Dernek Başkanı Erdal Civak.

Kolaylıklar diliyoruz...