Hava Durumu

Bugün tarih 2 Şubat ve günlerden Merinos

Yazının Giriş Tarihi: 01.02.2024 14:17
Yazının Güncellenme Tarihi: 01.02.2024 17:54

Bundan 86 yıl önce Bursa, en önemli konuğunu ağırlıyor ve de o günün en önemli sanayi kuruluşlarından birine kavuşuyordu. Bu gün bir önemi de açılışı yapan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Bursa’ya son gelişi ve de açılışlar sonrası, Çelik Palas’taki hissesi ile, her zaman konakladığı köşkü Bursa Belediyesi’ne devretmesiydi. Bunun yanı sıra, büyük olasılıkla Ulu Önder’in Ankara ve İstanbul’dan son ayrılışıydı. Merhum Yılmaz Akkılıç’ın geniş bir ekip ile ortaya çıkardığı Bursa Ansiklopedisi’ndeki satırlardan yararlanarak yaptığım bir belgesel çalışmasında anlattığım, bundan tam 86 yıl önceki açılış törenini, Ata’nın Merinos için yazdığı cümleleri ve de Bursa’nın yaşadığı coşku ile sizleri baş başa bırakıyorum.

Atatürk son kez Bursa’da Sunğipek ve Merinos açılıyor

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk , 22 Ocak 1938 günü , proje ve yapım aşamasında yakın ilgi duyduğu Yalova Termal Otel’ine gelir. Fakat Atatürk bu gezi sırasında ciddi biçimde rahatsızlanır ve yapılan kontrollerde siroz hastalığına yakalandığı belirlenir.Ancak, Gemlik’teki Sunğipek ve Bursa’daki Merinos fabrikalarının açılış törenlerinin yapılacağı günler önceden saptanmış ve duyurulmuştur. Atatürk, hastalığının pek de izin vermemesine rağmen karşın, yapılmasında özel katkıları olan ve adlarını bizzat kendisinin koymuş olduğu bu iki fabrikanın onur gününde bulunmayı kendisi için bir zorunluluk saymaktadır.  Cumhurbaşkanı  1 Şubat 1938 sabahı, beraberinde Başbakan Celal Bayar (İnönü’nün yerine 1937 yılında başbakan olmuştu) , İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Bayındırlık Bakanı Ali Çetinkaya , Ekonomi Bakanı Şakir Kesebir, Orgeneral  Fahrettin Altay ve sınıf arkadaşı Emekli General Ali Fuat Cebesoy olduğu halde Yalova’dan hareket eder.Önce Orhangazi’ye uğrayarak , burada halk ile kısa bir görüşme yapar. Daha sonra Gemlik’e hareket geçilir. Saat 14.50’de  ilçe girişinde toplanan halk tarafından karşılanan Atatürk ve yanındakiler, eski tersanenin bulunduğu yerde yapılmış olan Sunğipek fabrikasına geçerler. Atatürk önce fabrikanın açılışını yapar., ardından bilgi alır, üretimin çeşitli aşamalarını  izler. Sunğipek açılışından sonra  Bursa’ya hareket edilir. Saat 16 sularında Atatürk ve beraberindekiler Cumhuriyet Alanı’na gelirler. Alanı hınca hınç dolduran Bursalıların coşkun gösterileri ile karşılandılar. Halk, Atatürk’ü yakından görebilmek için çırpınır.Bu durum karşısında Cumhurbaşkanı, Tayyare Sineması (Tayyare Kültür Merkezi ) önünde otomobilinden iner ve bir süre halkın arasında yürür.Ulucami önünde yeniden otomobiline binerek Çekirge yolundaki köşküne gider ve dinlenmeye çekilir. Gece düzenlenen fener alayı , Çakırhamam-Altıparmak yoluyla Köşk önüne gelir.Burada coşkun gösteriler yapılır.Atatürk balkona çıkarak fener alayını selamlar, şarkılar söylenmesini ister. Ertesi gün saat 16.00’da  Atatürk ve beraberindekiler, Merinos fabrikasına gelirler. Konferans salonuna geçilir.Kısa bir dinlenmeden sonra Bursa Belediye Başkanı Neşet Kiper , Bursa’nın ve Bursalıların  Atatürk’e  ve devrimlere bağlılığını belirten bir konuşma yapar. Ardından Başbakan Celal Bayar, Merinos fabrikasının Bursa’ya sağlayacağı yararları ve uygulamaya konulmuş bulunan Birinci Beş Yıllık Plan’ın önemini vurgulayan bir söylev verir. Sonra birlikte fabrikanın ana giriş kapısına gidilir. Sümerbank Genel Müdürü Nurullah Esat Sümer , Atatürk’e pamuk bir yastık üzerinde , fabrikanın sap kısmına Sümerbank’ın “SB” harfleri biçimi verilmiş olan anahtarını sunar. O sırada hastalığı iyice artmış olan Atatürk, bir aksilik olmadan fabrikanın anahtarını kilide yerleştirip ve çevirir.  Fabrika resmen çalışmaya başlar.  Gezi ve incelemelerin ardından Atatürk, fabrikanın onur defterine şunları yazar:“Sümerbank Merinos Fabrikası, çok kıymetli bir eser olarak milli sevinci artıracaktır. Bu eser yurdu , hususiyle Bursa bölgesinin endüstri inkişafına (gelişimine) ve büyük milli ihtiyacın giderilmesine yardım edecektir.Eserin başarılmasından Ekonomi Bakanlığı’nı tebrik ederim.Sümerbank direktörlüğüne teşekkür ve fabrikayı , gördüğüm gibi yüksek bilgi ve tam düzenli idarede direktörüne başarılar temenni ederim.”

                                                                                              K. ATATÜRK

Akkılıç /Bursa Ansiklopedisi/s.159

 

Merinos Fabrikası’nın açılış tarihi aslında özel bir gün olarak belirlenmiştir. Bursa’nın Yunan işgali sırasındaki esaret günleri 2 yıl 2 ay ve 2 gün sürmüştür. Bu nedenle Merinos’un temel atma gününden tam 2 yıl 2 ay ve 2 gün sonra bu muhteşem açılış gerçekleştirilir. Bir anlamda Atatürk ve arkadaşlarının Bursa ve halkına, esaretin bedeli olarak bu değerli işletme sunulmuş olur. Yaşamı boyunca yaklaşık 17 bin Bursalı çalışana kapılarını açan bu önemli kurum iki binli yıllarda artık özelliği ve önemini yitirdi gerekçesi ile Özelleştirme İdaresi tarafından devralınır ve üretime de son verir. Bir süre sonra, bu devasa ve örnek kuruluş, Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne devredilir. Günümüzde de, dinlenme ve kültür alanı olarak Bursalılara hizmete devam eder.

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar
Yükleniyor..
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.