Salı günü bu köşede “İhracatçının sorunlarına kimse eğilmeyecek mi ?” başlıklı bir yazı yazmış ve son aylarda giderek artan konteyner sorununu dile getirerek, özellikle ihracatçı KOBİ’lerin yaşamakta olduğu sorunlara parantez açmıştım.

Konu önemliydi tabii ki ve beklediğim anlamda da ses getirdi. Zaten giderek artan maliyet ve finansman sorunları dışında, üretimde kullanılacak malzeme bulmakta zorluk çeken ihracatçı firmaların,bugünlerde kendilerini daha da fazla rahatsız eden konteyner bulabilme problemi de bulunmaktaydı. İşte bu sorunları dile getirdiğim bu yazı sonrasında; konuya duyarlı olan ilgililer ve bilgililer dışında, KOBİ sahibi-yöneticileri de beni aradı.

Görüşlerini telefon ve mesaj yoluyla bana ileten herkese bu duyarlı davranışları için teşekkür ediyorum.

                  “ÇİN’DE DELİLER GİBİ KONTEYNER ÜRETİLİYOR”

Yaşanan konteyner sorununun dünya ticaretini de etkileyen büyük bir problem olduğunu telefonda bana anlatan Türkiye İhracatçılar Meclisi Yönetim Kurulu Üyesi ve Eski UİB Koordinatör Başkanı Orhan Sabuncu; “Pandemi sürecinin başından itibaren tüm dünyayı etkilemeye başlayan konteyner sorununun çözümü için” zamana ihtiyaç olduğunu söyledi.

Orhan Sabuncu, pandemi süreci ile birlikte dünyanın birçok bölgesinde ve birçok ürün de arz-talep dengesizliği yaşanmaya başladığını belirterek ucuz bir lojistik hizmeti olan deniz taşımacılığının artık oldukça pahalı olduğundan bahsetti.

TİM Yönetim Kurulu Üyesi Orhan Sabuncu; ülkemizdeki ihracatçılartın bu sorundan fazlasıyla etkilendiğini çok iyi bildiklerini belirterek: “Artık küresel hale dönüşmüş bu sorunla herkes mücadele ediyor ama başa çıkmak kolay değil… Konteyner sorununun yıl sonuna dek Dünya ticaretini etkileyeceğini düşünüyoruz. Ama bazı umutlu gelişmeler de var tabii ki… Çin; şu anda deliler gibi konteyner üretiyor. Bu üretim hızı ile dünyadaki konteyner sorunu bitebilir ve herşey tersine dönebilir. Piyasalarda konteyner fazlalığı başlar o zaman da… Umut ederim ki öyle olur. Bir başka gelişme de Çin’de yaşanan bayram sürecidir. Bu tatil ve dinlenme dönemi bittiğinde de, konteyner bulma sorununda bir rahatlama olacağını düşünüyoruz. Pandemi nedeniyle konteynerlar limanlarda çok daha fazla süreçte boşaltılıyor. İşler yavaş gidiyor. Bu da zaman kaybı yaratıyor. ABD’nin Çin’den aldığı malların yoğun olması nedeniyle ABD’de birçok limanda konteyner depoları oluştu. Umarız boşaltma ve yüklemelerde daha kısa sürelere ulaşılır da, daha fazla konteynera kavuşuruz” dedi.

Orhan Sabuncu deniz taşımaclığının ucuzluğu nedeniyle tercih edildiğini ama günümüzde gittikçe artan navlun fiyatları nedeniyle ucuzluktan eser kalmadığını da belirtti ve “içindeki malın değerini geçen konteyner kiralama ücreti nedeniyle” dünyada birçok ürünün maliyetinin ve satış fiyatının arttığını da söyledi.

Görüldüğü gibi; tüm dünyada yaşanan konteyner sıkıntısı, üretici-ihracatçı firmaları çok zorluyor. Örneğin Bursa’da; bir türlü Gemlik Limanı’na gelemeyen gemi, ihracatçılarımızın tüm hesapları altüst olmuş durumda bugünlerde…

                            “ARMATÖRLERİN KEYFİNE GÖRE Mİ?..”

Şimdi bu işten fazlasıyla zarar görmüş bir firma yöneticisinin sesine kulak verelim isterseniz… Malta’da turistik ve sosyal tesis yatırımı yapan bir firmanın üst düzey yöneticisi olan Cengiz Bey, salı günü yazdığım yazıya bir yorum yaparak: “Konteyner bulmanın yolu, armatörlerin keyfinden mi geçiyor acaba?.. Şu anda çok zor durumdayız. Bursa ve çevre illerde ürettiğimiz/ürettirdiğimiz birçok ihracat malı depomuzda bekliyor. Gemi gelmediği veya konteyner bulamadığımız için sinir-stres içindeyiz. BTSO’ya da başvurduk ama yanıt alamadık. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Bu konteyner sorunu ne zaman çözülür ki?..” dedi.

Yine Bursa’da çok ünlü süpermarketin yıllarca CEO’luğunu yapan bir başka iş insanı da “Çatıdan düşenin halini en iyi çatıdan düşen anlar” şeklinde çok güzel bir benzetme yaparak, çözüm yaratması gereken ilgililer için masada oturarak çözüm yaratılamayacağı gerçeğini dile getirmiş ihracatçıların sorunlarına ithafen…

Yurtdışında mal sattığı müşterilerine her gün bir mazeret üretmekten dolayı adeta “yalancı çobana dönüklerini” söyleyen birçok KOBİ ihracatçısı var Bursa’da ve ülkemizin her tarafında…

Bakalım bu ucuz deniz taşımacılığı sektöründe konteynerlar ne zaman boşa çıkacak?..

Sorunlar ne zaman azalacak KOBİ’ler için?..

Ne zaman?..                              

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ÖZLÜ SÖZLER: Yeni bir fikir; ya kendine bir şampiyon bulur ya da ölür. (Edward SCHON)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

               KONTEYNER SORUNU NASIL ÇÖZÜLÜR?..

11 Mart tarihinde ABD’de 100’den fazla kongre üyesinin, konteyner hatlarının ABD’nin tarımsal yüklerini taşımamaları nedeniyle bir mektupla ülke yönetimini göreve çağırması, denizyolu taşımacılığındaki dünyanın en büyük sorununa işaret etti aslında…

Bu konuda bir yazısına ulaştığım Ekonomist Harun Şişmanyazıcı; konteyner taşımacılığında geçen yılın ağustos ayından beri çekilen sıkıntının çözümü için bazı önerilerde bulundu.

Sayın Şişmanyazıcı’nın 11 adet A4 büyüklüğündeki oldukça geniş kapsamlı araştırmasından birkaç alıntı yapmak istiyorum şimdi…

Konteynır sıkıntısının çözümü için Harun Şişmanyazıcı’nın önerileri şu şekilde:

1- Konteyner navlunlarındaki aşırı yükselmeye devletin piyasa düzenleyicisi olarak müdahalesi

2-Devletin navlun desteği sağlaması

3-Yeni konteyner üretimi

4-İhracatçı şirketlerin konteyner satın alması veya kiralaması

5-Açık gemilerde de konteyner taşınma yönteminin araştırılması

6-İthalatın CIF, ihracatın FOB yapılması

7-Diğer ulaşım modlarının kullanılması (kara ve demiryolu gibi)

8-Hızlandırma primi uygulaması

9-Navlun bürosu formülü

10-Müzakere yöntemi

11-Küresel ölçekte çözüm müzakerelerinin başlatılması

------------------------------------------------------------------------------------------------------