En kısa tanımıyla israf, gereksiz yere harcama ve savurganlıktır…

İsraf deyince hepimizin aklına hiç kuşkusuz para yahut herhangi bir yiyecek gelir.

Ne ki, israf bu kadar basit değildir…

Geniş tanımıyla israfı herhangi bir konuda aşırı gitme, doğru ve gerçek olandan sapma, meşru sınırların ötesine geçme; olanakları ve sahip olunan değerleri, gerekli görülen yerler dışında yahut gereğinden fazla harcama, dengesiz harcama, saçıp savurma ve sınırı aşma anlamında ele aldığımızda pek çok konuda israf yaptığımızı görürüz.

İnsanın sahip olduğu nimetleri gereksiz ve aşırı tüketmesi inancımıza göre de uygun görülmez.

* * *

Kaynakların bilinçsizce tüketilmesi, gelecek nesillerin gereksinimlerini tehlikeye atar.

Su, enerji, gıda gibi temel kaynakların israf edilmesi, özellikle dünya genelinde eşitsizlik ve yoksulluk sorunlarını daha da derinleştirir.

Bir yanda açlık çeken milyonlar varken, diğer yanda tonlarca gıdanın çöpe atılması, israfın ahlaki ve etik boyutlarını da gündeme getirir.

Bu durum, toplumsal vicdanı rahatsız eden ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkar.

‘Yiyin, için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah, israf edenleri sevmez.’ buyuruyor Yüce Yaratan…
Hatta, ‘Saçıp savuranlar şeytanların kardeşleridir’ buyuruyor...

* * *

Bir yandan insanlar arasındaki gelir dağılım dengesizliği öte yandan da israf bir araya geldiğinde dünyada 1 milyara yakın insanın açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına yol açıyor.

Araştırmalar, küresel çapta perakende satış noktaları, evler ve restoranlarda tüketime hazır gıdanın yüzde 20’e yakınının doğrudan çöpe gittiğini gösteriyor.

İsrafın daha çok da yüzde 61'inin özellikle evlerde yapıldığının altını çiziyor.

Bu da tüketim alışkanlıklarımızdaki kimi yanlışlardan arınmamız gerektiğini ortaya koyuyor.

Bu konuda toplumsal bir bilinç oluşturulması gerektiği açık yani…

Daha önce gıda israfının daha çok varsıl ülkelere özgü bir sorun olduğu düşünülüyordu.

Oysa araştırmalar, israfın daha çok yoksul ülkelerde olduğunu gösteriyor.

Saklama ve tedarik zincirindeki yetersizliklerin buna yol açtığının altı çiziliyor.

Araştırma raporlarına göre düşük gelirli ülkelerde taze sebze ve meyve gibi ürünler altyapı yetersizliği nedeniyle gelişmiş ülkelere göre daha fazla israf oluyor.

* * *

Türkiye’de de durum iç açıcı değil...

Yine araştırmalar, Türkiye'de her yıl 7,7 milyon tondan fazla gıdanın israf edildiğine işaret ediyor.

Türkiye'de her yıl kişi başına 100 kilogram yiyecek çöpe atılıyor.

Türkiye dünya genelinde en fazla gıdanın israf edildiği ülkeler arasında yer alıyor.

Bunun dörtte biri ile bir milyar insanın doyurulabileceği belirtiliyor.

İslam’da israf, ayet ve hadislerle yasaklanmış olmasına karşın ortaya çıkan sonuç şaşırtıcı değil midir?

Üstelik israfı salt gıda alanı dışında da görmek olasıdır ülkemizde.

Devletin resmi binek aracı sayısının benzer gelişmiş ülkelere göre 8-10 kat fazla olmasını nasıl açıklamak gerekir?

Aynı şekilde yılda birkaç ay kullanılan ve 12 ay boyunca bakım onarım ile koruma giderleri ile bütçeye yük olan lojman ve sosyal tesisleri de belirtmek gerekir…

Ne ki, bir de ‘Zaman’ israfı var ki onu da başka bir yazımızda paylaşmak dileği ile…