Emeklilikler iptal ediliyor
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), son yıllarda sahte sigortalılıkla mücadele kapsamında denetimlerini yoğunlaştırdı. Yapılan incelemelerde, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişiler ile paravan şirketler üzerinden yapılan usulsüz bildirimler mercek altına alındı. Denetimler sonucunda çok sayıda kişinin sigortalılığı ve emekliliği iptal edildi.Konuyu köşesinde ele alan Noyan Doğan, SGK’nın sahte sigortalılık kapsamında değerlendirdiği yöntemleri paylaştı. Buna göre, emeklilik için prim günü yetersiz olan kişilerin çalışmadıkları halde bir yakınının şirketinde sigortalı gösterilmesi en sık rastlanan uygulamalar arasında yer alıyor. Bu yöntemde primlerin kişi tarafından karşılandığı, bazı durumlarda dikkat çekmemek için asgari ücret üzerinden bildirim yapıldığı belirtiliyor.
Gerçekte ticari faaliyeti bulunmayan ve yalnızca sigortalı göstermek amacıyla kurulan paravan şirketler de denetimlerde öne çıkan başlıklar arasında. Bu şirketler aracılığıyla belirli bir ücret karşılığında sigortalı bildirimi yapıldığı, bazı kişilerin ise bu yöntemle bilgisi dışında sigortalı gösterilebildiği ifade ediliyor.Hamilelik döneminde sağlık hizmetlerinden yararlanmak veya iş göremezlik ödeneği almak amacıyla çalışıyor gibi gösterilme, Bağ-Kur statüsündeki kişilerin daha yüksek emekli aylığı için SSK’lı gösterilmesi ya da sağlık ve protez giderlerinden yararlanmak için sigortalı bildirilme gibi uygulamalar da sahte sigortalılık kapsamında değerlendiriliyor. SGK’nın tespitleri doğrultusunda, sahte sigortalı olduğu belirlenen kişilerin prim günleri iptal ediliyor ve ödenen primler iade edilmiyor. Emekli aylığı bağlanmışsa kesiliyor; ödenen maaşlar ve sağlık giderleri faiziyle birlikte geri talep ediliyor. Ayrıca iş göremezlik ödeneği, emzirme yardımı ve benzeri ödemeler de geri alınıyor.2024 yılında 2 binden fazla sahte işyeri ve yaklaşık 97 bin sahte sigortalının tespit edildiği, son beş yılda ise bu sayının 650 bini aştığı belirtiliyor. Sahte sigortalılık işlemlerine aracılık eden işverenler hakkında idari para cezaları uygulanırken, ilgili kişiler hakkında adli süreç de başlatılabiliyor.
