BUÜ’de Hüsamettin Arslan anısına Akademik söyleşi
Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Sosyoloji Bölümü, merhum Prof. Dr. Hüsamettin Arslan anısına düzenlenen seminerler çerçevesinde Prof. Dr. Şener Aktürk’ün katılımıyla bir söyleşi gerçekleştirdi. Etkinlikte, Aktürk’ün ödüllü kitabı Modern Dünyanın Kökenleri temel alınarak Batı tarihi ve sosyal bilimlerdeki yerleşik yaklaşımlar ele alındı.
Söyleşinin moderatörlüğünü BUÜ Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bengül Güngörmez Akosman üstlendi. Açılış konuşmasında Akosman, sosyal bilimlerde özgün tezler üretmenin güçlüğüne dikkat çekerek Aktürk’ün çalışmasının, ulus devlet ve soykırım literatürünün ötesine geçen bir bakış sunduğunu ifade etti. Etkinliğin, Hüsamettin Arslan’ın akademik mirasıyla örtüştüğünü belirten Akosman, bu tür akademik buluşmaların sosyal bilimlerdeki hâkim yaklaşımların sorgulanması açısından önem taşıdığını vurguladı.
Konuşmasına BUÜ ve Sosyoloji Bölümüne teşekkür ederek başlayan Prof. Dr. Şener Aktürk, seminerin Hüsamettin Arslan’ın vefat yıl dönümüne denk gelmesinin kendisi için özel bir anlam taşıdığını dile getirdi. Aktürk, çalışmasının çıkış noktasının Batı Avrupa’da Müslüman ve Yahudi nüfusların tarihsel süreçte ortadan kalkması sorusu olduğunu belirterek, bu durumun Batı merkezli sosyal bilim paradigmasına yönelik bir eleştiri sunduğunu ifade etti.
Aktürk, Batı’da tek dinli ve tek mezhepli toplum yapısının modern dönemin ürünü olarak görülmesinin yaygın bir kabul olduğunu ancak bu yapının kökenlerinin 11. yüzyıldan itibaren Papalık öncülüğünde şekillenen süreçlere dayandığını savundu. Bu süreci “İki Kılıç Doktrini” kavramı üzerinden açıklayan Aktürk, dini ve siyasi otoritenin birleşmesiyle Katolik olmayan grupların sistematik biçimde dışlandığını aktardı.
Konuşmasının son bölümünde Orta Çağ’daki “Üç Sınıf Kuramı”na değinen Aktürk, bu toplumsal yapıda Katolik olmayan unsurların yer almadığını belirtti. Papalığın ruhban sınıfı üzerindeki etkisi, azınlıkların mülksüzleştirilmesi ve Avrupa’daki siyasi parçalanmışlığın bu süreci hızlandıran unsurlar olduğunu ifade eden Aktürk, modern nüfus mühendisliği uygulamalarının ilk örneklerinin Orta Çağ Katolik dünyasında görüldüğünü dile getirdi.
Söyleşi, akademisyenler ve öğrencilerden gelen soruların yanıtlanmasının ardından sona erdi.
