Zirai Don Haberleri - Son Dakika Zirai Don Haber Güncel Gelişmeler

Stokların azlığı ve yüksek aroma tercihi Sultandağı vişnesini değerli yaptı

TÜİK bitkisel üretim tahminlerine göre, kirazda yaşanan rekolte artışının aksine vişnede rekoltenin geçen yıllarla benzer seviyelerde kalması bekleniyor. Yıllık ortalama 200 bin ton civarında gerçekleşen Türkiye vişne rekoltesinin bu yıl da aynı seviyelerde seyredeceği öngörülüyor. Akşehir ve Eber Gölü üzerinde yer alan, Sultandağı ve Akşehir ilçelerini içine alan havzada bu yıl yaklaşık 28 bin ton vişne rekoltesi hedefleniyor. Bu üretimin 15 bin tonunun Afyonkarahisar'ın Sultandağı, 13 bin tonunun ise Konya'nın Akşehir ilçesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Zirai don stokları eritmişti: Sanayiden yoğun talep var Geçen yıl yaşanan zirai don olayları nedeniyle reçel, dondurulmuş gıda, meyve suyu ve pastacılık sektöründeki vişne stoklarının azalması, bu sezon ürüne olan talebi artırdı. Kiraz sezonunda umduğunu bulamayan bölge üreticisi ise vişne fiyatlarından ümitli. Sultandağı'nda şokluk, sanayilik vişnenin kilogramı 60 liradan, pazarlık vişnenin kilogramı ise 80 liradan alıcı bulmaya başladı. Aroması nedeniyle en çok tercih edilen ürün Bursa başta olmak üzere ülkenin birçok noktasındaki meyve suyu üreticileri ile diğer gıda firmalarının aradığı yüksek aroma ve lezzet dengesine sahip olması, Sultandağı ve Akşehir vişnesini pazar değer açısından diğer bölgelerin önüne geçiriyor. Öyle ki, her meyve suyunda kalite için Sultandağı vişnesinin mutlaka bulunması gerektiği belirtiliyor. Bir diğer önemli vişne üretim merkezi olan Kütahya'da hasadın sonuna yaklaşılmasına rağmen sanayicinin henüz yeterli miktarda ürün tedarik edemediği belirtiliyor. Bölge çiftçisi ve tüccarları; yüksek aroma, kalite ve yoğun talebin etkisiyle vişne fiyatlarının kilogramda 100 lira seviyesine ulaşmasını bekliyor. Sultandağı'na bağlı Yeşilçiftlik beldesinde çiftçilik yapan Mustafa Akpınar, kirazda bekledikleri fiyatın oluşmadığını zararına ya da başabaş ürün hasat ettiklerini belirterek, "Vişne fiyatları güzel açıldı. İnşallah vişnede kazanacağız. Pazarlık 80 lira güzel fiyat" dedi.

Geçen yıl don vuran bahçelerde üzüm salkımı gibi kiraz yetişti

Sultandağı'na bağlı Yeşilçiftlik beldesinde üreticilik yapan Mustafa Akpınar, geçen yıl hava muhalefeti ve zirai don nedeniyle çok zor bir dönem geçirdiklerini belirtti. Bahçelerinde kirazın yanı sıra vişne, kayısı, erik, badem ve ceviz de yetiştirdiğini dile getiren Akpınar, geçen yıl ağaçlardan tek bir ürün dahi alamadıklarını aktardı. Bu yıl hava şartlarının tarımsal üretime uygun seyrettiğini ifade eden Akpınar, geçen yıl yiyecek kiraz dahi bulamazken bu yıl ağaçların adeta üzüm salkımı gibi meyve verdiğini ve bahçelerde büyük bir bolluk yaşandığını söyledi. Meyvedeki aşırı bolluğun kiraz kalitesini etkilediğini ve piyasa fiyatlarının beklentilerin çok altında kaldığını vurgulayan Akpınar, mevcut fiyatların işçi yevmiyelerini karşılamakta yetersiz kaldığını belirtti. Kirazın değerinin altında satıldığını ifade eden Akpınar, kendilerinden ucuza alınan ürünün tüketiciye de uygun fiyatla ulaşmasını temenni ettiğini dile getirdi.

Bursa çiftçisi armut ve şeftalisini doludan fileyle koruyor

Tarımsal üretimin son yıllarda zirai don, kuraklık, dolu, fırtına ve şiddetli yağış gibi etkenlerin tehdidi altında olduğuna dikkati çeken Yıldırım, geçen yıl don nedeniyle kayıp yaşayan çiftçilerin bu yıl da dolu korkusu taşıdığını ifade etti. Dolu hasarı ağaçları bile kurutabiliyor Bursa Ovası'ndaki meyve bahçelerinde doluya karşı dolu topları ya da dolu filesi kullanıldığını belirten Yıldırım, afetlerin sadece meyveye değil, ağaçlara da ciddi zararlar verdiğini vurguladı. Yıldırım, "10 yılda yetişen bir bahçeyi dolu bir yılda götürebiliyor. Kurulumu maliyetli görünse de vereceği zararı düşündüğünüzde bu maliyet az bile kalabiliyor. Ev çatısı gibi yapılan file sistemi, doluyu üzerinde toplayıp ortadaki boşluğa döküyor. Bahçede suya dönüşen dolu fayda sağlarken, kuşların zararını da kısmen önlüyor" dedi. Sistemin uzun ömürlü ve dayanıklı olduğunu dile getiren Yıldırım, altı beton olan demirlerin çürümediğini, yağmur ve rüzgarda devrilmediğini ve bahçe söküldüğünde yeni bir alanda tekrar kullanılabileceğini ya da satılarak sermayeye dönüştürülebileceğini sözlerine ekledi. "Orta ve uzun vadede çok karlı" Gürsu ilçesinde çiftçilik yapan İsmet Yıldırım da armut bahçesine dolu filesi yaptırdığını anlattı. Özellikle sık dikimli bahçeleri koruma altına almak istediklerini belirten üretici Yıldırım, "Dönüm maliyeti 150 ile 200 bin lira arasında değişiyor. Dolu topunun olmadığı bölgelerde inanılmaz işe yarıyor. Bir dönüm için bu rakam harcanıyor ama afet anında zarar çok daha büyük oluyor, ağacı bile kaybedebiliyorsunuz. İlk bakışta maliyeti yüksek gelse de orta ve uzun vadede çok karlı bir yatırım" diye konuştu.

Kuruyemiş fiyatları arttı: Aşurenin maliyeti yükseldi

Muharrem ayının başlamasıyla birlikte Türkiye genelinde aşure hazırlıkları hız kazandı.Yapılan hesaplamalara göre 8 ila 10 kişilik bir tencere aşurenin maliyeti, kullanılan malzeme çeşitliliğine göre 550 TL - 850 TL arasında değişiyor. Hürriyet'in haberine göre, aşurede kullanılan buğday, kuru fasulye, nohut, kuru meyve ve kuruyemiş gibi temel ürünlerdeki fiyat artışları toplam maliyeti doğrudan etkiliyor. Kuruyemiş ve kuru meyve fiyatları etkili oldu Sektör verilerine göre özellikle fındık ve Antep fıstığında yaşanan yüksek oranlı fiyat artışları dikkat çekiyor. Fındık fiyatlarında yüzde 80’e, Antep fıstığında ise yüzde 85’e varan artışlar görülürken, bu durum aşurenin 'zengin içerikli' versiyonlarının maliyetini ciddi şekilde yükseltti.Buna karşılık bazı ürünlerde düşüş yaşandı. Kuru üzüm ve ceviz fiyatlarında geçen yıla göre gerileme görülse de genel tablo maliyet artışını engelleyemedi. Don olayları ve rekolte düşüşü etkili Uzmanlara göre fiyatlardaki dalgalanmanın en önemli nedenlerinden biri geçen yıl yaşanan zirai don olayları oldu. Rekolte kayıpları özellikle kuruyemiş üretiminde arzı azaltarak fiyatların yükselmesine yol açtı.TÜKSİAD verilerine göre bu yıl aşurelik buğdayın kilogram fiyatı da artış göstererek 45 TL seviyelerine yükseldi. Kuru kayısı ve kuru incir gibi ürünlerde de sınırlı artışlar kaydedildi. Evde ve dışarıda fiyat farkı Evde hazırlanan aşurenin maliyeti artarken, dışarıda tüketim fiyatları da yükseldi. Restoran ve pastanelerde bir kase aşure 200 TL - 300 TL arasında satılırken, bazı işletmelerde fiyatların 350 TL seviyelerine yaklaştığı belirtiliyor.

Badem ve kayısı çiçekleri karla kaplandı

Ramazan Bayramı öncesinde hava sıcaklıkları 20 dereceye kadar ulaşan Afyonkarahisar ve Kütühya ile ilçelerinde bayramın birinci gününden itibaren soğuklar etkili oldu. En yüksek sıcaklığın yer yer 5 derecenin altına indiği bölgede kar yağışı ve yağmur etkili oldu. Afyonkarahisar'ın Sultandağı ve Çay ilçeleri ile Kütahya'nın yüksek kesimleri beyaza büründü. Bir süredir bahar havasının hakim olduğu iç Batı Anadolu kentlerinde çiçek açan badem ve kayısı ağaçları da karla kaplandı. Baharla açan beyaz ve pembe renkli çiçekler tam doğayı renklendirmişken karla beyaza büründü.Bölgede buğday ve arpa tarlaları da kar yağışı ve yağmurdan nasibini aldı. Boya kalkma (sapa kalkma) zamanında gelen ve bayram boyunca etkili olan yağışlar sevinç oluşturdu. Sultandağı Ziraat Odası yetkilileri, bölgede zirai don yaşanmadığını ve şimdilik herhangi bir ürün kaybına yol açacak olumsuzluk olmadığını belirterek, yağışların hububat tarlalarında verimi artıracağını bildirdi.

Ayvayı yiyemedik...Kilosu 300 liraya dayandı

Geçen sene yüzde 59 düşüşle, bir başka ifadeyle 119 bin 500 bin ton azalışla 83 bin tona gerileyen üretim, ayva fiyatlarında artışa yol açtı. Bursa'daki bir markette ayvanın kilosu 298,80 liradan satışa sunuldu. Başka bir markette kilosu 258,99 lira olan ayva, diğerlerinde 150 ila 200 lira arasında alıcı buldu. Bilecik'in Osmaneli ilçesinde yoğun olarak yetiştirilen ve bölge ekonomisinin en önemli kalemlerinden biri olan ayva üretiminde bu yıl yaşanan zirai don, rekolteyi düşürürken fiyatların rekor seviyeye ulaşmasına neden oldu. Günlük tüketimin yanı sıra lokum, pekmez ve reçel gibi katma değerli ürünlerin ham maddesi olarak kullanılan Osmaneli ayvası, bu sezon yaşanan iklim şartları nedeniyle üreticisini ve alıcısını üzdü. Geçen yıl Avrupa pazarında Almanya, İngiltere, Hollanda ve Belçika gibi ülkelere ihraç edilen ürün, bu yıl yok denecek kadar az seviyelere geriledi. Bu meyvede merkez konumunda olan Osmaneli'de bile ayvanın kilosu 150 ila 250 lira arasında satılıyor. Yerinde dahi kilosu 250 liraya kadar tırmanan ayva tüketimde lüks meyveler arasına girdi.

Traktör sayısı 80 ilde arttı sadece o ilde düştü

2025 yılına ait "Motorlu Kara Taşıtları" verilerine göre, Türkiye'de 2025 yılında 2 milyon 368 bin 538 taşıtın trafiğe kaydı yapıldı. Türkiye'de 2025 yılında bir önceki yıla göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 8,9 azalarak 2 milyon 368 bin 538 olurken, trafikten kaydı silinen taşıt sayısı yüzde 52,5 artarak 55 bin 907 adet oldu. Böylece Ocak-Aralık döneminde trafikteki toplam taşıt sayısında 2 milyon 312 bin 631 adet artış gerçekleşti. Toplam traktör sayısı 2 milyon 265 bin 267'den 50 bin 237 artış ve yüzde 2,2 yükselişle 2 milyon 315 bin 504'e çıktı. Türkiye'de en fazla traktöre sahip il olan Manisa'da geçen yıl traktör sayısı, 2 bin 944 adet artışla 111 bin 999'a ulaştı. İkinci sıradaki Konya'da trafiğe bin 86 adet yeni kayıt yapıldı ve traktör sayısı 105 bin 42'ye çıktı. İzmir'de 2 bin 709 adetlik artışla 87 bin 213'e, dördüncü sıradaki Bursa'da 2 bin 301 adetlik yükselişle 81 bin 204'e geldi. Ülkedeki 81 ilin 80'inde trafiğe kayıtlı traktör sayısında geçen yıl artış yaşanırken Şanlıurfa'da düştü. Trafikten kaydı silinen traktör sayısı Şanlıurfa'da yüksek olunca 2025'te kentteki azalış 186 adet oldu ve toplam sayı 45 bin 652'den 45 bin 466'ya geriledi.Şanlıurfa Fıstık Üreticileri Birliği Başkanı Faruk Akbaş, zirai don ve kuraklık gibi tarım sektörünü sıkıntıya düşüren iklim olaylarının çiftçiyi zor durumda bıraktığını belirterek, "Sulama imkanı olmayan kuru arazilerde çiftçi masraflarını karşılayamaz duruma geldi. Fıstık fiyatlarındaki dalgalanmalar da çiftçiye olumsu yansıdı. Çiftçi bırakın traktör almayı, elindekini satar duruma geldi. Kent içinde satamadığını başka illere sattı" dedi.

Tarım işçileri, zirai don nedeniyle üreticiler kadar mağdur oldu

Her yıl Şanlıurfa ve Diyarbakır gibi kentlerden ailece yola çıkan ve yaz aylarında kiraz, vişne, elma, şeftali ve fındık hasadında çalışarak borçlarını ödeyen ve kışlık geçimini sağlayacak parayı kazanan tarım işçileri, zirai don nedeniyle üreticiler kadar mağdur oldu. TÜİK Balıkesir Bölge Müdürlüğünden edinilen bilgiye göre, bu yıla ilişkin bitkisel üretimde genel olarak bir azalma tahmin ediliyor. Meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretiminin 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 24,4 azalarak yaklaşık 21,4 milyon ton olacağı öngörülürken, elmada yüzde 38,7, şeftalide yüzde 32,1, kirazda yüzde 55,7, kayısıda yüzde 65, vişnede yüzde 44, fındıkta yüzde 27,5, cevizde yüzde 27,7, Antep fıstığında yüzde 54,6 düşüş bekleniyor. Her yıl 65 bin ton civarında kiraz üretiminin yapıldığı Afyonkarahisar'ın Çay ve Sultandağı ile Konya'nın Akşehir ilçesini içine alan havzada ise bu yıl en fazla 5 bin ton üretim tahmin ediliyor. Vişne ile birlikte 100 bin tonun üzerinde kırmızı meyve üretiminin olduğu havzadaki bu durum çiftçiler kadar uzak illerden gelen tarım işçilerini de mağdur etti. Şanlıurfa'dan her yıl Sultandağı ilçesine bağlı Yeşilçiftlik beldesine işçi getiren çavuş Salih Dağ, yıllarca pamuk işçiliğini yaptığını belirterek, bu üründeki azalış nedeniyle Hatay'dan rotasını iç kesimlere çevirdiğini anlattı. Yaklaşık 20 yıldır Şanlıurfa'dan işçileriyle birlikte yola çıktıklarını ve ilk olarak Konya'da pancar çapasına gittiklerini dile getiren Dağ, şöyle konuştu: "Sonra Afyonkarahisar tarafına kiraza gidiyorduk. Şanlıufra ve Diyarbakır bölgesinde, civarından binlerce tarım işçisi bu şekilde hareket ediyordu. Yazın ailece kurduğumuz çadırlarda bahçelere gidiyor çalışıyor para biriktiriyor kışın da geçimimizi sağlıyorduk. Sadece bin 300 kişi getiriyordum. Haziranda kiraza geliyor temmuzda vişneyi bitirince Karadeniz'e fındığa geçiyorduk. Okullar açılana kadar Karadeniz'de çalışıyorduk. Her yaz birçok ile gidip çalışarak geçimimizi topraktan çıkarıyorduk. Bu yıl ise afet oldu, bahçeleri, meyveleri vurdu. Ağaçlar bomboş." Bu yıl zirai don ve ardından gelen dolu yağışlarının sadece üreticileri değil kendilerini de mağdur ettiğini vurgulayan Dağ, "Şu anda pancar çapasındayız ancak sonra geri döneceğiz. Gidecek yerimiz yok. Kiraz, vişne, elma, kayısı, fındık yok. Fıstık büyük zarar gördü. Ortada kaldık. Herkes kışın borç yaptı yazın kazandığıyla ödeyecekti. Çocuğunu evlendirdi yazın ödeyecekti. Ne yapacağız kışı nasıl geçireceğiz bilmiyoruz" dedi.

Nisan Yağışları Tarıma İyi Geldi

Marmara ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin nisan yağışları, uzun yıllar ortalamasına göre düşerken, diğer bölgelerde önemli oranda artışlar görüldü. Meteoroloji Genel Müdürlüğünce hazırlanan "2025 Nisan Ayı Alansal Yağış Raporu"ndan derlenen bilgilere göre, Türkiye genelinde nisan ayında ortalama 72,7 mm yağış kaydedildi. Nisan ayı yağışları, 57,5 mm olan (1991-2020) normalinin yüzde 27 ve 28,5 mm olan 2024 nisan ayı yağışının yüzde 155 üzerinde gerçekleşti. Adana, Kahramanmaraş, Bartın, Kastamonu, Trabzon, Rize çevrelerinde normallerine göre yüzde 100'den fazla yağış düşerken, Hatay, Gaziantep, Kilis, Şanlıurfa, Mardin ve Şırnak çevrelerinde yüzde 60'ın üzerinde azalma yaşandı. Ege Bölgesi'nde son 22 yılın, Akdeniz Bölgesi'nde ise 14 yılın en yüksek yağışı kaydedildi. İl bazında ise en fazla yağış 140,9 mm ile Hakkari'de, normaline göre en fazla artış ise yüzde 135 ile Burdur'da görüldü. Burdur, Isparta 65, Aydın, Denizli, Muğla 28, Afyonkarahisar ve Uşak 22, Ankara ve Eskişehir'de ise son 20 yılın en yüksek nisan ayı yağışı düştü. Marmara Bölgesi, nisan ayı normali olan 51,9 mm altında ve 39,3 olan 2024 yılı nisan ayının üzerinde 42.4 mm yağış aldı. Ege Bölgesi'ne ise nisan ayında 82,4 mm yağış düştü. Bölgenin uzun yıllar ortalaması 54 ve geçen yıl nisan yağışı 24,7 mm olduğu gözönünde bulundurulduğunda normaline göre yüzde 53, 2024 yılı nisanına oranla ise yüzde 100'den fazla artış gerçekleşti. Akdeniz Bölgesi'nde ise 79,1 mm yağış oldu. Bölge uzun yıllar ortalamasının yüzde 48, geçen yılın aynı döneminin ise yüzden 100 üzerinde yağış aldı. İç Anadolu Bölgesi'ne de normaline göre yüzde 27 ve 2024 nisan ayına oranla yüzde 100'dan fazla artışla 57,8 mm yağış düştü. Karadeniz Bölgesi, nisanda 80,6 mm yağış gördü. Yağışlarda normaline göre yüzde 44, 2024 yılı nisan ayı yağışlarına göre yüzde 100'den fazla artış gerçekleşti. Doğu Anadolu Bölgesi'nde uzun yıllar ortalamasının yüzde 27 ve geçen yılın nisanına göre yüzde 100'den fazla artışla 94,1 mm yağış oldu. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ise Marmara gibi yağışlar düştü. Bölgenin nisan ayı yağışı 43,5 mm oldu. Yağışlar normaline göre yüzde 30 azalırken, geçen yıla göre değişmedi.

#Zirai Don