Bu kentte yaşayan çoğumuz pek farkında değiliz ama… Bursa; bazı günlerde/gecelerde gerçekten kötü kokuyor. Özellikle de havanın durgun olduğu sıcak yaz ve bahar gecelerinde…

İnanılmaz bir şey bu… Kentin bazı mahallelerinde ve bölgelerinde; insanının burnunu kapatmasını gerektirecek kadar kötü kokular duyuluyor. Kötü koku; açık pencerelerden evlerin odalarına bile giriyor bazen ve genizleri de yakıyor.

Yani; Bursa’nın bir bölümü; geceleri pis kokuyor bugünlerde…

İlgililer bu kokuyu duysa da, duymasa daSorun uzun bir süredir devam ediyor.

Şimdi size bu kötü koku sorununun başlangıç zamanını, 2012 yılında yazdığım bir köşe yazımın perspektifinde etüd etmeye çalışacağım. 9 yıl önceki köşe yazımda şöyle yazmışım sorunu…

“Geçtiğimiz ay içinde: Avustralya’nın Melbourne kentinde yaşayan Türk vatandaşları ile tanıştım. Nilüfer ilçesinde Bursaspor Özlüce Tesisleri’ne yakın bir evde misafir olarak kalıyorlardı. Sohbet sırasında bir misafirimizin söyledikleri, 52 yıllık bir Bursalı olarak benim yüzümü kızarttı. Konuk ailenin hanımefendi bireyi; uzun yıllardır yaşadıkları Avustralya’da hiçbir zaman böylesine kötü kokuyla karşılaşmadıklarını belirterek: “Bursa acaba neden böyle kokuyor. Özellikle sabahın erken saatlerinde odaların içine kadar giren bu kötü gaz kokuları, bu kentin imajını bozuyor. 10 Gündür buradayız. Mahvolduk Bursa’da bu kokudan… İllallah ettik” dedi.

Avustralya’da yaşayan Türk ailenin bizi çok utandıran  tespiti üzerine konuyu araştırmaya başlamıştım bundan tam 9 yıl önce… Kötü kokunun doğru adresini tespit edebilmek için…

                              8 ARITMA TESİSİ VE NİLÜFER DERESİ

Yaşadığımız bu  sanayi  kentinde 2’si büyük toplam 8 arıtma tesisi bulunuyor. Küçük Balıklı semtinde bulunan Doğu Arıtma Tesisi:  250 bin metrekare üzerine kurulmuş ve 2006 yılında tamamlanarak hizmete girmiş. Yapımı için 48,5 milyon TL ve 11 milyon euro harcanmış. Arıtılmış suyunu Deliçay’a boşaltıyor.

Özlüce’de bulunan Batı Arıtma Tesisi de 21 milyon TL ve 6 milyon euro harcanarak Nisan-2006’da tam olarak hizmete girmiş. Arıtılmış su deşarjını Ayvalıdere’ye yapıyor.

BUSKİ’nin işlettiği bu 2 büyük tesisin yer seçimi konusundaki yanlışlığına girmeden önce, yine BUSKİ’nin yönetimi kapsamında yer alan Hamitler Katı Atık Süzüntü Suyu Arıtma Tesisi, Çalı Arıtma Tesisi ve Yeşil Çevre Arıtma Tesisi’nin varlığından da bahsedeyim.

Bunların yanı sıra OSB’lerin arıtma tesisleri de var. BTSO OSB Arıtma Tesisi, NOSAB Arıtma Tesisi ve DOSAB Arıtma tesisleri de bu kentte faaliyetini sürdürüyor.

                                 BURSA NEDEN KÖTÜ KOKUYOR?..

Adının başında yeşil sıfatı bulunan Bursa’nın bu kötü koku sorunu, bu kentin başını ağrıtan/ağrıtacak önemli bir sorundur. Bu sorunu yaşayanlar biliyor ancak… Çünkü kentin her tarafı kokmuyor.

Bu ana yazının ekinde yer alan kötü kokunun merkez üslerini ele aldığımızda;  sorunun yaşandığı yerlerin Doğu ve Batı Arıtma Tesisleri çevresi, Nilüfer ve Deliçay ile Ayvalıdere çevresi olduğu anlaşılıyor.

Kokunun temel 2 nedeni ise; arıtma sonrası çıkan gazlar ve derelere karışan evsel-sanayi atıkları… Özellikle gece ve sabahın çok erken saatlerinde bazı üretim tesislerinden yayılan yoğun duman eşliğindeki keskin kokular da eklenebilir 3. temel neden olarak

İşte Bursa’yı zehire ve kokuya boğan 3 temel etken…

Atık su arıtma tesislerinin yer seçimi hatasını da göz ardı etmemek lazım tabii ki… Kentimizdeki 2 büyük arıtma tesisinin yer seçimi konusunda 2000’li yılların başında çeşitli tartışmalar yaşanmıştı. Hatta 2002 yılında Bursa-Haber Gazetesi’nde yazdığım bir köşe yazısı sonrasında; dönemin BUSKİ yöneticilerinden Sayın Saim Tekeli ile bir görüşme yapmış, Doğu-Batı Arıtma Tesisleri’nin yer seçimindeki hatayı gündeme getirmiştim.

Bence; Bursa’daki kötü kokunun merkez üssü olan bu 2 tesis, konut alanlarının içinde yer alacak şekildeki hatalı yer seçimi nedeniyle, Bursa’nın itibarını zedelemekteydi.

O dönemde BUSKİ Dünya Bankası Koordinatörü olan Saim Tekeli bana “Keşke Doğu ve Batı Arıtma Tesisleri yerine Hamitler eteklerine tek bir tesis yapılsaydı.  Ancak bunun için artık çok geç” demişti.

Yıllar önce yapılan bu özeleştiri, şimdi Bursa’ya kötü koku olarak geri dönüyor. Daha sonraki tarihlerde yapılan ilave arıtma tesisleri ile birlikte…

Keşke Bursa’da kurulan tüm arıtma tesisleri daha iyi yerlere kurulsaydı da; yaz-bahar aylarında bu kent böylesine kötü kokmasaydı… Keşke!..

Nilüfer Çayı ve Deliçay’a atıkların bırakılması engellenseydi.                                 

Çünkü Bursa gibi tarihi ve turistik bir kente; kötü koku imajı hiç yakışmıyor.

Bu kent: bu büyük olumsuzluğu hiç hak etmiyor.

Bu önemli sorunda; ilgili kurum ve kuruluşların vurdumduymazlığını da göz ardı etmemek gerek ama… Kentin imajına bu denli darbe vurabilecek bir olumsuzluk karşısında hiçbir kurum “Devekuşları gibi kafasını kuma gömerek” görevden kaçmamalıdır.

Çözüm odaklı tespitler hemen yapılmalı ve sorunun çözümü için bir takvim belirlenmelidir.

***************************************************************************                                       

GÜNÜN SÖZÜ: Uygarlık; insanlarla doğanın arasını açmıştır.  (Hüseyin Rahmi GÜRPINAR)

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                KOKUNUN MERKEZ ÜSLERİ

                       ve ETKİLEDİĞİ YERLER…

DOĞU ARITMA TESİSİ: Küçükbalıklı, Altınova,Hipodrom, Panayır ,Vatan ve Millet Mahalleleri

BATI ARITMA TESİSİ: Özlüce, Altınşehir, Ertuğrul,23 Nisan,29 Ekim,Balat,Geçit ve Minareli Çavuş Mahalleleri

DOSAB ARITMA TESİSİ: Şehirlerarası Otobüs Terminali ve civar köyler

NİLÜFER ÇAYI: Yakın Çevre Yolu Soğanlıköy girişi, Yalova Yolu köprüleri civarı ,Yeniceabat ve Armutköy

HAMİTLER ARITMA TESİSİ: İstanbul-İzmir Çevre Yolu Yalova Kavşağı ile Mudanya Kavşağı arasındaki 5 kilometrelik alan (Özellikle geceleri araç içlerine bile sinen yoğun koku)

DELİÇAY: Karışan evsel ve sanayi atıkları nedeniyle geçtiği her mahalle ve bölge