Türkiye, çevre politikalarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Bir zamanlar “çöp” olarak gördüğümüz pet şişe, cam şişe ve alüminyum kutular artık yalnızca atık değil; geri kazanılabilecek ekonomik bir değer olarak ele alınıyor. Bu dönüşümün en önemli adımlarından biri de Bursa’da atıldı.

BURKASAN Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sayma Doğrulama Hattı Merkezi’nin açılışı, aslında yalnızca bir tesisin hizmete girmesi anlamına gelmiyor. Türkiye’nin depozito yönetim sisteminde sahadan merkeze uzanan yeni bir organizasyonun ilk somut örneklerinden birini oluşturuyor.

Açılışta konuşan Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk’ün verdiği rakam ise meselenin büyüklüğünü ortaya koyuyor:

Türkiye’de ithalat dahil yaklaşık 25 milyar adet PET, cam ve alüminyum ambalaj bulunuyor.

25 milyar…

Bu rakamı günlük hayatımızın içine koyduğumuzda, meselenin neden bu kadar kapsamlı bir sisteme ihtiyaç duyduğunu daha iyi anlıyoruz.

Öztürk, hedeflerinin bu ambalajların tamamını toplamak olduğunu belirterek, Türkiye’nin coğrafi yapısı, nüfus dağılımı ve tüketim alışkanlıkları dikkate alınarak bir strateji oluşturulduğunu ifade etti.

Ve Bursa, bu stratejinin ilk önemli duraklarından biri oldu.

Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk’ün verdiği bilgilere göre depozito sisteminin altyapı çalışmaları 2022 yılında başladı.

2025 yılına kadar yazılım, makine üretimi ve teknoloji alanlarında hazırlıklar yapıldı. Ardından Şubat 2025’te pilot uygulama dönemine geçildi.

Pilot uygulama süreci Temmuz 2026’ya kadar devam etti.

Ve 1 Temmuz 2026 itibarıyla artık yeni bir aşamaya geçildi:

Ulusal entegrasyon dönemi.

Öztürk, sistemin bundan sonraki hedeflerini anlatırken yalnızca bugünkü tesisten değil, Türkiye'nin tamamını kapsayacak büyük bir altyapıdan söz etti.

Türkiye genelinde yaklaşık 150 sayma doğrulama merkezi kurulması planlanıyor.

Bu merkezlerde toplam 600 sayma doğrulama hattı bulunması hedefleniyor.

Ve en dikkat çekici rakamlardan biri:

En az 50 bin iade noktası.

Bursa’daki tesis neden önemli?

Burkasan Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Kılıç’ın verdiği bilgiler de tesisin ölçeğini ortaya koyuyor.

200 milyon lirayı aşan yatırımla hayata geçirilen merkez, Bursa ve çevresindeki fabrikalara hizmet verecek.

Üstelik tesis, aynı anda beş ayrı sayma ve doğrulama hattının çalışmasına imkan sağlayacak şekilde tasarlanmış.

Hatların konveyör sistemleriyle birbirine bağlanması ve sayılan ambalajların türlerine göre ortak noktalarda toplanması, sistemin yalnızca toplama değil, aynı zamanda doğrulama ve ayrıştırma aşamalarının da ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Kılıç’ın açılışta yaptığı açıklamada özellikle Bursa'ya ilişkin hedef dikkat çekiciydi.

Bursa’da yılda 1 milyar adedi aşan depozitolu ambalaj oluştuğuna işaret eden Kılıç, şehirde oluşan bu ambalajların en az yüzde 80’inin iki yıl içerisinde ekonomiye geri kazandırılmasını hedeflediklerini söyledi.

Bu, Bursa açısından son derece ciddi bir hedef.

Ve Bursa’nın sanayi kimliği düşünüldüğünde, aynı zamanda önemli bir fırsat.

İkinci tesis de yolda

Vedat Kılıç’ın açıklamalarında dikkat çeken bir başka nokta ise Bursa’nın batısında benzer bir tesisin daha hayata geçirilmesinin planlandığını söylemesi oldu.

Bu da aslında tek bir tesisle işin bitmeyeceğini gösteriyor.

Depozito sistemi bir zincir.

Vatandaş ambalajı iade edecek.

İade noktası bu ambalajı sisteme dahil edecek.

Ambalajlar sayma ve doğrulama merkezlerine taşınacak.

Burada türüne, sayısına ve sistemdeki karşılığına göre doğrulanacak.

Ardından geri dönüşüm sürecine gönderilecek.

Dolayısıyla zincirin herhangi bir halkasındaki aksama, bütün sistemi etkileyebilir.

Rakamlar büyük.

Bursa’da bugün atılan adımın asıl anlamı da burada.

Türkiye artık “geri dönüşüm yapmalıyız” demekle yetinmiyor.

Bunun altyapısını kurmaya başlıyor.

Ve belki de birkaç yıl sonra elimizdeki boş şişeye bakarken artık onu çöp olarak değil, geri dönecek bir değer olarak göreceğiz.