Jeffrey Epstein vakası yalnızca bir suç dosyası değil; modern toplumun güç, sessizlik ve algı yönetimi karşısındaki kırılganlığını gösteren küresel bir psikoloji laboratuvarı gibidir. Bu olay, bireylerin tek başına asla kabul etmeyeceği gerçeklerin, kalabalıklar içinde nasıl görünmez hâle gelebildiğini anlamak için önemli ipuçları sunar.

Epstein, reşit olmayan kız çocuklarının cinsel istismarına yönelik suçlamalarla yıllarca gündemde kalmış, geniş ve etkili sosyal çevresi sayesinde dikkat çekici bir koruma alanı içinde yaşamıştır. Onunla ilişkilendirilen isimlerin politikadan iş dünyasına kadar uzanması, toplumun “güçlü olan korunur” algısını yeniden tartışmaya açmıştır.

Bu vakayı kitlesel psikoloji açısından önemli kılan ilk unsur, otoriteye duyulan sorgusuz güvendir. İnsanlar statü sahibi bireylerin etik dışı davranışlarda bulunabileceğini kabul etmekte zorlanır. Zihnimiz, güvenlik hissini korumak için rahatsız edici ihtimalleri bastırmaya eğilimlidir. Bu durum psikolojide “bilişsel uyumsuzluk” olarak tanımlanır: İnandığımız dünya ile karşılaştığımız gerçek çeliştiğinde, çoğu zaman gerçeği değil inancımızı koruruz.

İkinci unsur ise seyirci etkisidir. Çok sayıda insanın bir durumdan haberdar olduğu ortamlarda sorumluluk dağılır; herkes bir başkasının müdahale edeceğini düşünür. Epstein yıllarca çeşitli soruşturmaların odağına girse de etkili ve kalıcı bir toplumsal tepkinin gecikmesi, bu psikolojik mekanizmanın güçlü bir örneği olarak görülür.

Toplumların bu tür olaylarda gösterdiği bir başka refleks de inkâr ve uzaklaştırmadır. Kötülüğü bireysel bir “sapma” olarak tanımlamak, sistemsel sorunlarla yüzleşmekten daha kolaydır. Oysa Epstein davası, yalnızca bir kişinin suçu değil; çevresel ihmallerin, kurumsal zafiyetlerin ve sosyal körlüklerin birleştiğinde nasıl büyük bir karanlık oluşturabileceğini gösterdi.

Araştırmalar, modern toplumlarda adalet algısının güçlü aktörlerle ilgili vakalarda daha kolay sarsılabildiğini ortaya koymaktadır. Bu tür dosyalar yalnızca hukuki süreçleri değil, toplumun kurumlara duyduğu güveni de doğrudan etkiler.

Öte yandan, mağdurlar için kurulan tazminat programları ve hukuki adımlar önemli olsa da toplumsal hafızada asıl kalan soru şudur: Bu kadar uzun süre nasıl fark edilmedi… ya da fark edildiği hâlde neden yeterince güçlü bir müdahale gelmedi?

Kitle psikolojisi bize şunu öğretir ;Sessizlik çoğu zaman tarafsızlık değildir; bazen görünmez bir onay anlamına gelebilir. Güç karşısında geri çekilmek, bireysel bir refleks gibi görünse de topluca tekrarlandığında sistemsel bir koruma mekanizmasına dönüşür.

Bu nedenle Epstein vakasından çıkarılacak en önemli ders, toplumsal uyanıklığın bir erdem değil zorunluluk olduğudur. Şeffaflık talep eden, otoriteyi sorgulamaktan çekinmeyen ve mağdurun sesini merkeze alan toplumlar, benzer karanlıkların büyümesini engelleyebilir.

Çünkü gerçek şu ki; kötülük çoğu zaman gürültüyle değil, normalleşmiş bir sessizlikle varlığını sürdürür. Toplumun psikolojik olgunluğu ise tam bu noktada ölçülür… Görmezden gelmek mi, yoksa rahatsız edici olsa bile gerçeğe bakabilmek mi?