Teknolojinin gelişmesiyle birlikte akıllı cihazlar ve internet, hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş durumda.
Pek çok alanda yaşamı kolaylaştıran bu teknolojik gelişmeler, kullanım oranlarının artmasıyla birlikte bazı sorunları da beraberinde getiriyor. Bu sorunların başında ise, kumar, dijital oyun gibi bireylerin psikolojik, sosyal ve bilişsel işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen davranışsal bağımlılıklar yer alıyor.
İnternetin en yoğun kullanıldığı alanlardan biri olan sosyal medya platformları haber almak, sosyalleşmek, kendini ifade etmek, bilgi edinmek, eğlenmek, iletişim kurmak ve zaman geçirmek gibi çeşitli amaçlarla her gün milyonlarca insan tarafından tercih ediliyor. Buna karşın kullanım sınırların ötesine geçildiğinde ve ekran başında geçirilen süreler giderek uzadığında, davranışsal bağımlılığın gelişip gelişmediğine dikkat etmek son derece önemli.

Ülkemizde sosyal medya kullanım verileri hayret edici şekilde yüksek.
2025 yılı itibarıyla Türkiye’de 58,5 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunuyor. 18 yaş üzeri sosyal medya kullanıcı sayısı ise 55,9 milyona ulaştığı tespit ediliyor. Cinsiyet dağılımına bakıldığında, kullanıcıların yüzde 46,6’sını kadınlar, yüzde 54,3’ünü ise erkekler oluşturuyor.
Türkiye’de internet kullanım oranının oldukça yüksek olduğunu rakamlarla da belli oluyor.
77,3 milyon kişi aktif internet kullanıcısıdır. Bu da yaklaşık her 10 kişiden 9'unun internete erişimi olduğu anlamına geliyor.
Sosyal medya platformları arasında Instagram, 58,5 milyon kullanıcı ile en çok tercih edilen platform olarak dikkat çekiyor.
Instagram'ı, 57,5 milyon kullanıcı sayısıyla YouTube takip etmektedir.
Kısa video içeriklerinin paylaşıldığı TikTok ise, 18 yaş üstü kullanıcılar arasında 40,2 milyon kişiyle üçüncü sırada yer alıyor.

Sosyal medya bağımlılığı nedir?
Uzmanlar bu durumu şu şekilde ifade ediyor:
Sosyal medya bağımlılığı, kişinin sosyal medyayı kullanmak için kontrol edilemeyen bir dürtüyle hareket etmesi, bu platformlara aşırı zihinsel ve duygusal bağlılık geliştirmesi sonucu günlük yaşam aktivitelerini, sorumluluklarını ya da sosyal ilişkilerini ihmal edecek kadar çok zaman harcaması olarak tanımlanan davranışsal bir bağımlılıktır.

Demek ki, sosyal medya bağımlılığı psikolojik, sosyal ve biyolojik olmak üzere pek çok faktörün bir araya gelmesiyle ortaya çıkıyormuş. Her beğeni, yorum ya da bildirim dopamin hormonu salgılanmasına neden olarak beynin ödül sistemini uyarır. Dahası paylaşılan gönderilere alınan geri bildirimler, bu davranışın tekrarlanmasına neden olan bir döngüye sebep olur. Sürekli etkileşimler ise bir süre sonra beyni daha fazla uyarım istemeye şartlandırır ve davranışı bırakmak git gide zorlaşır.
Bunun yanı sıra, insanlar kendilerini yalnız hissettiklerinde sosyal medya platformlarını bir sosyalleşme aracı olarak kullanma eğilimi gösterebiliyor.
Bazıları içinse gerçek yaşamda yaşadıkları kimlik çatışmalarını aşmak veya kabul görme ihtiyaçlarını tatmin etmek için sosyal medya olmazsa olmaz bir platform. Dijital ortamda kendilerine yeni kimlikler inşa ederek sorunlarla baş etmeyi deneyebiliyorlar. Günlük hayatın getirdiği stres ve sıkıntılardan uzaklaşmak isteyen pek çok kişi, sosyal medyayı bir kaçış alanı olarak görüyorlar… Sayıları da azımsanmayacak kadar çok.
Öte yandan sosyal medya, geleneksel medyaya göre daha hızlı bilgi edinme imkanı sunduğu için daha yoğun bir şekilde kullanılıyor.
Kolay erişim ve anında haber alma avantajı, kişilerin diğer iletişim araçlarını kullanma sıklığını azaltarak, sosyal medyaya olan bağımlılığı pekiştiriyor.