Bursa yüzyıllar boyunca ipek üretimi ve ticaretin önemli merkezlerinden olmuştur.
Özellikle 19. yüzyılda kentimizde gelişen endüstriyel üretimle birlikte çok sayıda ipek fabrikası kurulmuş.
Bursa’nın sanayi kenti olmasında önemli rol üstlenen tekstil aynı zamanda kent endüstrisinin de tarihi hafızasıdır.
Dut ağacı yaprağından ipek böceğine oradan da koza ve ipliye uzanan ipeğin yolculuğunun endüstriyel kısmını oluşturan fabrikalara günümüzde rastlamak pek te mümkün değil.
Osmangazi Belediyesi, bu eksikliği yeni yılda kültür sanat etkinliklerine ev sahipliği yapmasıyla adını sıkça duyacağımız kentimize ziyaret edilecek yeni bir tarihi mekan kazandırma çalışmalarını sürdürüyor.
Bursa’nın ipek üretim geleneğini, endüstriyel mirasını ve kolektif hafızasını biraraya getiren tarihi üretim yerleşkesinin günümüze taşınması adına iki yıl önce Osmangazi Belediyesi’nce istimlak edilerek bu anlamda önemli bir adım atılmıştı.
Burası, Turgut Yılmazipek’in hem kurucusu hem de sahibi olduğu Memleket Hastanesi’nden Muradiye’ye doğru inerken yolun sol tarafında kalan Romangalle İpek Fabrikası.
Osmangazi Belediyesi, hafta içinde Bursa’nın önemli endüstriyel miraslarından biri olan Turgut Yılmazipek Romangal İpek Fabrikası’nın geleceğini ortak akılla şekillendirmek amacıyla hayata geçirilen Katılımcı Yönetişim Projesi’nin tanıtım toplantısı gerçekleştirdi.
1865-1996 yılları arasında faaliyet göstermiş 10 bin metrekarelik alanı kapsayan Romangal İpek Fabrikası üretim yapıları, kozaklıklar, mancınık haneler, havuzlar, istimhane ve konut yapısından oluşan yerleşkeyi günümüze taşıyan çok katmanlı bir endüstriyel mirasın örneğidir. Romangal, sadece ipek üretiminin gerçekleştirildiği bir sanayi tesisi değil. Koza üretiminden ticaretine kadar uzanan geniş bir üretim ağının parçası.
Bir diğer ifadeyle her koza bir ipliğe, her iplik bir emeğe her emek Bursamızın ortak hafızasına dönüştüğü bir yerdir burası.
Bu yüzdendir ki, bizlere bırakılan mirası anlayarak, sahip çıkarak ve yeni kuşaklara aktararak geleceğe taşımağı sorumluluk üstlenen Osmangazi Belediyesi, bir zamanlar ipeğin işlendiği bu tarihi mekanda yeni hikayeler dokumayı hedefliyor.
Romangal İpek Fabrikası, ayakta kalmış yapılarının restore edilip kültür ve sanat etkinliklerine ev sahipliği yaparken yalnızca hatırlanan bir endüstriyel miras alanı değil, farklı seslerin buluştuğu, ortak aklın üretime dönüştüğü ve geleceğin birlikte dokunduğu yaşayan bir kültür merkezi olma yolunda ilerliyor.
Fabrikayı dolaşırken sanki zaman tüneline girmişçesine şuna tanık olduk ki, Romangal’ın yanından geçerken duvarlarla çevrilmiş hüzünlü halinden ortaya çıkarılan kimliği ve hikayesi görünür hale gelmiş.
Fabrika Bursa’nın kırsal ve kentsel üretim ilişkilerini, ekonomik gelişimini ve toplumsal yaşamını gelecek kuşaklara aktarmak adına değerli.
Çünkü bir kentin geleceği yalnızca yapılarla değil o yapılara anlam kazandıran insanlarla, ortak akılla ve birlikte kurulan hayallerle inşa edilir.
Tıpkı Osmangazi Belediyesi’nin yapmak istediği gibi…