Türkiye’nin siyasi atmosferinde son yıllarda en sık duyduğumuz kelimeler nedir? Ben hatırlatayım. Adalet, Şeffaflık, Liyakat…

Bunları sıkça dillendirenler tabi ki muhalefet. Çünkü isminde adalet olan siyasi partinin adaletten uzak, şeffaflıktan bi haber ve liyakatin yanında geçmediği hepinizin malumudur. Ama bunu dillendirenlerin daha adaletli, liyakatli ve şeffaf olup olmadıkları da şüphelidir.

Dillendirilen sözcüklerin başında hiç kuşkusuz "adalet" gelir. Ancak bu kavram, meydanlarda yankılandığı oranda hayatın içinde karşılık bulmak yerine, çoğu zaman stratejik bir ikna etme ya da etkileme enstrümanı olmanın ötesine geçemedi. Dilin adaleti bu denli sahiplenmesi ile siyasi aklın arka planındaki hesapçı yaklaşımlar, ihanete varan uygulamalar arasındaki makas açıldıkça, toplumsal güven sarsıldı ve sıkı sıkıya sarılması gereken kavramların içi boşaldı.

Siyaset, doğası gereği toplumu ikna etme sanatıdır. Ancak bu sanat, Türkiye özelinde sıklıkla gerçekleri "maskeleme" faaliyetine dönüşmüş durumdadır. Demokrasi gerçek bağlamından çıkarılmış, siyasetin oyuncağı haline geldi. Demokrasi, adalet, liyakat ve şeffaflık gibi evrensel değerler, ideal olmaktan çıkıp rakipleri köşeye sıkıştırmak veya kendine yakın kitleleri bir arada tutmak için kullanılan birer siyasi aparat haline getirildi. Dilde sürekli bir "hak ve hukuk" vurgusu varken, akıldaki asıl planın gücü korumak, kadrolaşmak veya yandaşlara kaynak aktarımını sürdürmek olması, toplumda "ihanet" olarak algılanan o derin kırılmayı yarattı.

Bu ikili yapının en tehlikeli yansıması, toplumun her zerresinde özellikle de kurumsal yapılardaki yozlaşmadır. Kurallar kağıt üzerinde kusursuz gösterilse de, siyasi aktörlerin bu kuralları esnetme veya kendi lehine yorumlama çabası, sistemi içeriden çürütmeye devam etmektedir. Kamuoyunun gözü önünde cereyan eden adaletsizliklere karşı geliştirilen başını kuma gömme refleksi, sadece siyasetçilerin değil, toplumun büyük bir kesiminin de bu sürece ortak olmasına yol açmıştır. “Hırsızsa benim hırsızım” anlayışıyla kendi mahallesinin yanlışını görmezden gelmek, aslında savundukları yüce adalete karşı yapılan en büyük sessiz ihanettir.

Siyasi aktörlerin yaşamları, konuştukları dili, toplumun düşünce dünyasını şekillendirir. Siyasi aksiyonların dile verdiği en kalıcı hasar, kelimelerin anlam haritasını bozmasıdır. "Adalet", "Millet", "Hukuk" gibi kelimeler; siyasi akıl tarafından her gün binlerce kez, ama gerçek anlamlarından koparılarak kullanıldığında bir tür dilde yolsuzluk meydana getirdi. Eğer bir ülkede adalet kelimesi sadece bir grubun imtiyazlarını korumak için kullanılırsa, o kelime kutsallığını yitirmiştir. Gençlerin siyasi söylemlere karşı geliştirdiği derin güvensizlik ve apolitik duruş, bu kavramsal erozyonun bir sonucu değil midir?

Türkiye siyasetinin yeniden bir güven zeminine oturması için "dildeki adalet" ile "akıldaki niyetin" eşitlenmesi zorunludur. Adalet, bir siyasi kampanya sloganı olmaktan çıkarılıp, aklın ve vicdanın değişmez rehberi haline getirilmediği sürece, söylenen her güzel söz, toplumsal hafızada yeni bir hayal kırıklığı olarak kalacaktır.

Gerçek siyasi aksiyon, adaleti dilden kalbe ve oradan da eyleme indirmeyi gerektirir. Ve gerçek vatanseverlik ve siyasi ahlak, dildeki adaleti, akıldaki gizli ajandaların üzerinde tutabilme cesaretidir.