Bir otobüste, ya da kafede gençlere biraz kulak verince duyduklarımın özeti şunlardı.

Kanka ne haber? Bayağıdır ghostluyorsun grubu. Moodum acayip yerlerde. İK'cı kadın o kadar cringe bir tipti ki anlatamam. Hadi ya? Vibe'ı mı tutmadı? Kanka sürekli ' networking çok kritik, her şeyi set etmeniz lazım, sürece adaptasyonunuzu ölçeceğiz' diye kafa açtı. Koptum, aşırı toksik bir enerji aldım. Çıkınca, story atmadım, ev moduna bağladım. Boş ver, random gül geç. Akşam birine DM'den yürüdüm, beni direkt seen'de bıraktı. Efsane moralim bozuk, tam bir L (loss/kayıp) aldım. Şaka mı? O kızın stalk'ladığı sendin ya? Neyse kanka, overthink yapma, akşam oyun atar, chill takılırız."

Bu konuşmalarda üst seviyelerde Duygu Kaybını, Hibrit Kelimelerin kullanımını ve Dijital Terimlerin Hayatın dibine kadar Sızmasını görebilirsiniz. Bugün sokakta, ekranda veya bir plazanın cam bölmeleri ardında duyduğumuz konuşmalar, artık bir dilin zenginliğini değil, bir kimlik krizinin çıkmaz sokaklarını yansıtıyor. Gençlerin kendi aralarında kurdukları o "melez" jargon, bir kuşak fakından öte, kabul görmek uğruna özgünlüğünden vazgeçmiş bir neslin sessiz imdat çağrısıdır.

Ancak bu çöküş sadece gençlerin omuzlarında olmadığını görmemiz lazım. Evin damı çatırdıyor ve bizler aşağıda sadece olanları izlemekle yetiniyoruz.

Gençler, birbirlerini anlamaktan ziyade, belirli grupların "onay vizesini" almak için dile sığınıyorlar. Eğer herkesin "laykladım" dediği yerde siz "begendim" derseniz, oyunun dışına itilirsiniz. Bunun bir iletişimi aşıp, bir sosyal onaylanma seansına dönüştüğü muhakkaktır. Trajik olan ise gençlerin kendilerinden önceki neslin çocukları tarafından ciddiye alınabilmek için, yine o neslin açık bıraktığı "ruhsuz formatlara" girmeye zorlanmalarıdır. Maalesef kendi rengini feda edip, gri bir şablonun içine yerleşen gençler, kelimeleri daraldıkça dünyası da daralan bir hapishaneye mahkûm edilmenin zirvesindedir.

Bu gidişatı durduracak olan ilk güç tabandır. Yani aileler ve bilinçli bireylerdir. Bizlerin Evin damı çökerken, o çatıyı tutacak direkleri hızla yerleştirmemiz gerekir. Yabancı kelimelerle konuşmayı bir "seçkinlik" sanmak, aslında derin bir entelektüel yoksulluğun itirafıdır. Bizler, çocuklarımıza dili bir "statü maskesi" olarak değil, bir varoluş gücü olarak aşılamamız gerekir.

Tabi burada bizlere yani ailelere iş düştüğü kadar ülkeyi yöneten muktedirler, dili bir "geçmişe övgü" aracı veya "ideolojik bir kalkan" olarak kullanmayı bırakmalıdır. Başka dillerin kendilerine göre süslü kelimelerini konuşmalarına dâhil etmekten vazgeçmeleri gerekir. Türkçe düşünüp Arapça, İngilizce, Farsça, Osmanlıca ya da ruhsuz bir bürokrasi diliyle konuşmaya çalışan o hantal yapıdan uzaklaşmalıdır. Kısaca “Türkçe düşünüp, Türkçe konuşmalarıdır”.

Bize gereken, Türkçenin o matematiksel mantığıyla düşünüp, yine o netlikle konuşabilen bir sistemdir. Dil, müzede saklanan bir antika değildir. Bilimi, teknolojiyi ve sanatı besleyen bir yaşam enerjisidir. Eğitim, sokağın hızının gerisinde kalmamalı, gençlere sadece kuralı değil, dili bir "kodlama ve ikna aracı" olarak kullanmayı öğretmelidir.

Taban ile tavan arasındaki bu gerilimde medya araçlarına önemli bir görev düşmektedir. Medya bu yıkımı hızlandıran bir balyoz olmaktan çıkıp, yapıyı tutan bir harç olmaya başlamalıdır. Dizi, reklam ve dijital içeriklerde, doğru ve zengin Türkçe kullanmanın bir "eskimişlik" değil, bir zekâ ve büyüleyici özellik olarak konumlandırılmalıdır.

Unutmayalım ki bizler kelimelerimiz kadar özgürüz. İnsan, bildiği kelimeler kadar düşünebilir ve düşünebildiği kadar özgürdür. Bir toplum, kabul görmek için dilini bir kalıba sokuyorsa, aslında zihinsel bağımsızlığını mahkûm ediyordur. Acilen Zihniyet değişimi başlatılmalıdır. Bu değişim, "formatın" esiri olmayı reddedip, kendi özgün sesini Türkçenin berraklığıyla haykıranların omuzlarında yükselecektir.

Üzerimizdeki damı çökmekten kurtaracak olan, aşağıda yerleştirdiğimiz direklerin sarsılmaz kararlılığı olacaktır.