14 Kasım sabaha karşı Gemlik Körfezi’nde meydana gelen 3,9 büyüklüğündeki deprem, Bursa’ya yaşadığı coğrafyanın gerçeğini bir kez daha hatırlattı. Neyse ki ciddi bir olumsuzluk yaşanmadı. Ancak her sarsıntının ardından aynı endişeyi taşıyor, birkaç gün sonra da günlük hayatımıza dönüyoruz.

Oysa Bursa’nın deprem meselesi, yalnızca yer sarsıldığında hatırlanacak kadar basit değil.

1855 depremlerinin şehrimizde bıraktığı yıkım tarihimizin önemli bir gerçeği. Bugün ise çok daha kalabalık, sanayisi gelişmiş, ekonomik ve sosyal hayatı birbirine bağlı bir Bursa’da yaşıyoruz. Olası büyük bir depremin etkisi yalnızca konutlarla sınırlı kalmayacak. Fabrikalarımızdan hastanelerimize, okullarımızdan ulaşım ağlarımıza kadar bütün şehir bu sınavla karşı karşıya kalacak.

Peki biz bu sınava ne kadar hazırız?

Hakkını teslim edelim. Devletimizin, belediyelerimizin ve ilgili kurumlarımızın yürüttüğü çalışmalar var. Kentsel dönüşüm projeleri, afet planları, arama kurtarma ekiplerinin güçlendirilmesi ve riskli yapıların tespiti önemli adımlar. Bunları görmezden gelmek haksızlık olur.

Ancak mesele yalnızca çalışma yapmak değil, yapılan çalışmaların vatandaşın hayatında ne kadar karşılık bulduğudur.

Bugün Bursa’da yaşayan bir vatandaş, oturduğu binanın depreme dayanıklı olup olmadığını biliyor mu? Mahallesindeki toplanma alanını tanıyor mu? Çocuğunu gönderdiği okulun, hizmet aldığı hastanenin güvenliği konusunda yeterli bilgiye sahip mi?

Daha önemlisi, bu soruların cevaplarına kolaylıkla ulaşabiliyor mu?

Bence artık Bursa’nın deprem hazırlığını kurumların ayrı ayrı açıkladığı projeler üzerinden değil, ortak bir hedef ve somut sonuçlar üzerinden değerlendirmeliyiz.

Valilik, AFAD, Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, üniversiteler, meslek odaları ve sanayi kuruluşları aynı masada buluşmalı. Her ilçenin riskleri belirlenmeli, öncelikler ortaya konulmalı ve çalışmaların hangi aşamada olduğu kamuoyuyla düzenli olarak paylaşılmalı.

Örneğin Yenişehir’de, Gemlik’te veya Mudanya’da kaç kamu binasının güvenlik incelemesinden geçtiğini, hangi mahallelerde dönüşüm ihtiyacı bulunduğunu, afet sonrasında hangi ulaşım güzergâhlarının kullanılacağını bilmek vatandaşın en doğal hakkı.

Bir başka önemli konu da işin ekonomik boyutu.

Dar gelirli bir aileye yaşadığı binanın riskli olduğunu söylemek tek başına çözüm değil. O ailenin güvenli bir konuta nasıl ulaşacağını, dönüşüm maliyetini nasıl karşılayacağını da düşünmek zorundayız. Aksi hâlde kentsel dönüşüm, imkânı olanın gerçekleştirebildiği, olmayanın ise beklemek zorunda kaldığı bir meseleye dönüşür.

Bursa gibi Türkiye ekonomisinin önemli yükünü taşıyan bir şehirde sanayi kuruluşlarının afet hazırlığını da ayrıca ele almalıyız. Organize sanayi bölgelerimizin, üretim tesislerimizin ve lojistik altyapımızın olası bir deprem sonrasında faaliyetlerini nasıl sürdüreceği, en az konut güvenliği kadar önemli.

Elbette vatandaş olarak bizim de sorumluluklarımız var. Ancak bilinçli bir toplum oluşturmanın yolu, insanlara yalnızca tedbir almalarını söylemekten değil, gerekli bilgi ve imkânları sunmaktan geçiyor.

Yıllardır siyaseti takip eden bir gazeteci ve bu şehirde yaşayan bir vatandaş olarak şunu önemsiyorum: Deprem konusunda kimin ne söylediğinden çok, kimin hangi sorumluluğu üstlendiğini ve neyi hayata geçirdiğini bilmek istiyorum.

Bursa’nın ihtiyacı yeni bir korku dalgası değil, kurumlar arasında güçlü bir iş birliği ve vatandaşın takip edebileceği gerçekçi bir hazırlık takvimi.

Çünkü depremin ne zaman olacağını bilmiyoruz. Fakat hazırlık için geçen her günün değerini biliyoruz.

Artık sarsıntıların büyüklüğünü konuştuğumuz kadar, aldığımız tedbirlerin büyüklüğünü de konuşmalıyız.

Depremi engelleyemeyiz ama yaratacağı yıkımı azaltmak bizim elimizde.