Tarımda verimliliği etkileyen unsurların başında iklim koşulları, gübreleme, sulama, ilaçlama, tohum ve teknoloji kullanımı yanında önemli bir unsur da arazilerin miras yoluyla giderek küçülmesidir.

Parçalanarak küçülen arazilerde tarımsal üretimin verimli olmadığı için devle uzun süredir Arazi toplulaştırması adı altında bir proje uygulamaktadır.

Arazi toplulaştırması, kırsal alanlarda tarımsal verimliliği artırmak, parçalı ve küçük toprak mülkiyetlerini bir araya getirerek daha büyük, ekonomik olarak sürdürülebilir tarım alanları oluşturmak amacıyla yapılan bir düzenlemedir.

Küçük ve parçalı tarım arazileri, tarım sektöründe verimliliği olumsuz yönde etkilemektedir.

Bu durum, hem çiftçilerin maliyetlerini artırmakta hem de üretim potansiyelinin tam anlamıyla kullanılmasını engellemektedir.

Arazi toplulaştırması, bu sorunlara çözüm getiren bir uygulama olarak büyük önem taşımaktadır...

* * *
Ülkemizde ilk kez arazi toplulaştırılması 1961 yılında Toprak-Su Genel Müdürlüğü tarafından 7457 sayılı kanunun ve Medeni Kanunun ilgili maddelerine dayanarak yapılmıştır...

1966 yılına kadar yapılan toplulaştırma çalışmalarından sonra bir tüzük çıkartılması gereksinimi ortaya çıkmış ve ilk Arazi Toplulaştırma Tüzüğü 27.06.1966 tarihinde 6/6707 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuştur...

Arazi toplulaştırmasının önemli yararları vardır...

Toplulaştırma fiilen tarım yapılan arazi miktarını artırır. Toplulaştırma, tarımda yeni teknoloji ve yöntemlerin uygulanmasını teşvik eder.

Toplulaştırma birim alandan elde edilen verimi artırır.

Arazi büyüklüğü artınca makine kullanımı kolaylaşır, işçilikten tasarruf sağlanır.

* * *

Cumhuriyet Tarihinde üzerinde en çok tartışılan konu başlıklarından biri de, Toprak Reformu ismiyle bilinen, Çiftçiyi Topraklandırma Yasası olmuştur.

Bu yasanın ve uygulama denemesinin amacı, belli zümre ve kişilerin tekelinde toplanmış bulunan tarım arazilerinin, devlet ve yasa üstünlüğü ile kamulaştırılarak topraksız köylülere dağıtılmasını öngören Toprak Reformu, 1920’li yıllardan 1970’li yıllara değin Türk
tarım politikasında ana madde olarak görülmüş ve tüm tarım politikasının temelini teşkil etmiştir.

Ne ki, dünyada tarımsal üretimde artan rekabet ve kırsal kesim nüfusunun hızla sanayiye kaymasıyla bu reform doğal olarak kâğıt üzerinde kalmıştır

* * *

Tarımda verimliliğin sağlanmasında büyük önemi olan arazi toplulaştırması rekabet gücünü arttırdığından dünyada öteden beri uygulana gelmektedir.

Çok parçalı ve dağınık araziler, modern tekniklerin kullanılmasını ve ulaşım ağının inşasını zorlaştırmakta, çiftçinin kazancını düşürmekte, tarımsal rekabet ile tüketici fiyatlarını olumsuz etkilemektedir.

Türkiye’deki gıda fiyatlarındaki yüksekliğin çeşitli nedenlerle bir nedeni de budur.

Türkiye ekonomisinde tarım kesimi temel gereksinim maddelerini üretme ve istihdam olanakları nedeniyle halen göz ardı edilemeyecek boyuttadır...

Türkiye'de arazi toplulaştırması çalışmaları bugün Devlet Su İşleri (DSİ) ve Tarım ve Orman Bakanlığı üzerinden yürütülmektedir. DSİ verilerine göre 2023 sonu itibarıyla 7,1 milyon hektar alanda toplulaştırma tamamlanmıştır.

Uygulamalar teknik açıdan ilerlese de çiftçi katılımı sınırlıdır...

Toplulaştırma tamamlandığında tapular teslim edilse de sahada yaşanan mülkiyet itirazları, yol ve su erişimi sorunları süreci uzatabilmektedir.

Yapılması gereken parçalanmış toprakları daha da parçalamak değil, bütünleştirmektir...