COP31 ve Türkiye’nin iklim değişikliği ile sınavı... (2)
Yazının Giriş Tarihi: 19.11.2026 18:41
Yazının Güncellenme Tarihi: 19.11.2026 18:42
COP31 toplantılarında kararlar için oylama yapılmadığı için kimi konularda ciddi anlaşmazlıklar yaşanabilmektedir.
Antalya’da da fosil yakıtlar konusunda anlaşmazlıkların yaşandığı gözlenmektedir.
Hem geçtiğimiz yıl Bakü'de düzenlenen COP29'da hem de şu günlerde Antalya'da süren COP31'de fosil yakıtlar konusunda çok ciddi anlaşmazlıklar ve krizler yaşandığı görülmektedir.
BM iklim zirvelerinde, fosil yakıtlardan çıkış taahhütleri ile ülkelerin kendi enerji ve ekonomik çıkarları sürekli olarak karşı karşıya gelmektedir.
Antalya'da süren COP31 İklim Zirvesi'nin ilk haftasında, liderlerin açılış konuşmalarında "fosil yakıtlardan uzaklaşma" konusuna neredeyse hiç değinilmemesi büyük bir tepki çekmiştir...
Zirve ortağı Avustralya ile ev sahibi Türkiye, emisyon azaltma taahhütleri vermelerine karşın petrol, gaz ve kömür yatırımlarını sürdürdükleri için sivil toplum kuruluşları ve BM Genel Sekreteri António Guterres tarafından eleştiriliyor...
Ama ABD’nin zirveye hiç katılmaması sessizlikle karşılanıyor.!
Ama burada Türkiye’nin yenilenebilir enerji konusundaki hacmi ve daha çok destekleme kararları da dikkate alınmalıdır...
* * *
Geçmişte yaşanan kimi krizler zirveyi çöküşün eşiğine bile getirmişti.
Suudi Arabistan ve Petrol Dış satımcılarının direnişine sahne olmuştu kimi zirveler...
COP28'de tarihi bir kararla kabul edilen "fosil yakıtlardan uzaklaşma" taahhüdü, COP29'da Suudi Arabistan liderliğindeki ülkelerin sert muhalefetiyle karşılaşmıştı.
Suudi delegeler bu ifadenin sonuç metinlerinden tamamen çıkarılmasını talep etmiş ve bu durum zirveyi çöküşün eşiğine getirmişti.
Zirveye çok fazla fosil yakıt lobicisinin akredite olması, iklim kararlarının endüstri tarafından sabote edildiği tartışmalarını seslendirmektedir.
Yani; gelişmiş ve ada ülkeleri fosil yakıtların tamamen terk edilmesi için küresel bir takvim bastırırken, fosil yakıt üreticisi ve gelişmekte olan ülkeler enerji güvenliği ile iklim finansmanı eksikliğini gerekçe göstererek bu kararları engellemeye yahut da sulandırmaya çalışmaktadırlar.
Sonuç metinlerinin çoğu kez zirvenin resmî bitiş saatinden saatler, hatta günler sonra açıklanmasının nedeni budur.
2000'de Lahey'de düzenlenen COP6 ise uzlaşı sağlanamadığı için kararsız dağılmış, müzakereler ertesi yıl Bonn'da kaldığı yerden sürdürülmüştü...
* * *
COP toplantılarının katılımcıların da alınması gereken kararlarınoylanmaması da ilginçtir...
Bir COP salonunda yalnızca devlet delegasyonları yoktur.
Katılımcılar üç ana grupta toplanır...
Taraf ülke delegasyonları müzakere yetkisine sahip tek gruptur ve kararları bunlar alır...
Birleşmiş Milletler kuruluşları ve uzman kurumlar: IPCC, Dünya Meteoroloji Örgütü, UNEP ve benzerleri gözlemci gibidir...
Bir de müzakere yetkisi olmayan ama salonda bulunan, görüş sunan, yan etkinlik düzenleyen kuruluşlar vardır;
UNFCCC bunları temsil grupları hâlinde örgütlemiştir.
Örneğin Çevre örgütleri, iş dünyası, yerel yönetimler, yerli halklar, sendikalar, gençlik, kadın ve toplumsal cinsiyet, çiftçiler ve araştırma kuruluşları gibi...
* * *
Yarın sona erecek olan Antalya’nın ev sahipliğinde kapılarını açan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31), dünya tarihinin en kritik eşiklerinden birinde gerçekleşmektedir.
Küresel sıcaklık artışının 1,5°C sınırını zorladığı, aşırı hava olaylarının yeni normal haline geldiği bu dönemde, Antalya masadaki diplomatik bir buluşmadan çok daha fazlasına sahne olmaktadır.
100’ü aşkın ülkenin temsilcilerinin, bakanların ve uluslararası kuruluşların bir araya geldiği zirvede ana eksen fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçerken toplumsal ve ekonomik olarak dezavantajlı grupların, işçilerin ve gelişmekte olan ülkelerin korunması...
Türkiye zirvesi bu sınavı geçer umarım...
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
ORHAN KAPLAN
COP31 ve Türkiye’nin iklim değişikliği ile sınavı... (2)
COP31 toplantılarında kararlar için oylama yapılmadığı için kimi konularda ciddi anlaşmazlıklar yaşanabilmektedir.
Antalya’da da fosil yakıtlar konusunda anlaşmazlıkların yaşandığı gözlenmektedir.
Hem geçtiğimiz yıl Bakü'de düzenlenen COP29'da hem de şu günlerde Antalya'da süren COP31'de fosil yakıtlar konusunda çok ciddi anlaşmazlıklar ve krizler yaşandığı görülmektedir.
BM iklim zirvelerinde, fosil yakıtlardan çıkış taahhütleri ile ülkelerin kendi enerji ve ekonomik çıkarları sürekli olarak karşı karşıya gelmektedir.
Antalya'da süren COP31 İklim Zirvesi'nin ilk haftasında, liderlerin açılış konuşmalarında "fosil yakıtlardan uzaklaşma" konusuna neredeyse hiç değinilmemesi büyük bir tepki çekmiştir...
Zirve ortağı Avustralya ile ev sahibi Türkiye, emisyon azaltma taahhütleri vermelerine karşın petrol, gaz ve kömür yatırımlarını sürdürdükleri için sivil toplum kuruluşları ve BM Genel Sekreteri António Guterres tarafından eleştiriliyor...
Ama ABD’nin zirveye hiç katılmaması sessizlikle karşılanıyor.!
Ama burada Türkiye’nin yenilenebilir enerji konusundaki hacmi ve daha çok destekleme kararları da dikkate alınmalıdır...
* * *
Geçmişte yaşanan kimi krizler zirveyi çöküşün eşiğine bile getirmişti.
Suudi Arabistan ve Petrol Dış satımcılarının direnişine sahne olmuştu kimi zirveler...
COP28'de tarihi bir kararla kabul edilen "fosil yakıtlardan uzaklaşma" taahhüdü, COP29'da Suudi Arabistan liderliğindeki ülkelerin sert muhalefetiyle karşılaşmıştı.
Suudi delegeler bu ifadenin sonuç metinlerinden tamamen çıkarılmasını talep etmiş ve bu durum zirveyi çöküşün eşiğine getirmişti.
Zirveye çok fazla fosil yakıt lobicisinin akredite olması, iklim kararlarının endüstri tarafından sabote edildiği tartışmalarını seslendirmektedir.
Yani; gelişmiş ve ada ülkeleri fosil yakıtların tamamen terk edilmesi için küresel bir takvim bastırırken, fosil yakıt üreticisi ve gelişmekte olan ülkeler enerji güvenliği ile iklim finansmanı eksikliğini gerekçe göstererek bu kararları engellemeye yahut da sulandırmaya çalışmaktadırlar.
Sonuç metinlerinin çoğu kez zirvenin resmî bitiş saatinden saatler, hatta günler sonra açıklanmasının nedeni budur.
2000'de Lahey'de düzenlenen COP6 ise uzlaşı sağlanamadığı için kararsız dağılmış, müzakereler ertesi yıl Bonn'da kaldığı yerden sürdürülmüştü...
* * *
COP toplantılarının katılımcıların da alınması gereken kararların oylanmaması da ilginçtir...
Bir COP salonunda yalnızca devlet delegasyonları yoktur.
Katılımcılar üç ana grupta toplanır...
Taraf ülke delegasyonları müzakere yetkisine sahip tek gruptur ve kararları bunlar alır...
Birleşmiş Milletler kuruluşları ve uzman kurumlar: IPCC, Dünya Meteoroloji Örgütü, UNEP ve benzerleri gözlemci gibidir...
Bir de müzakere yetkisi olmayan ama salonda bulunan, görüş sunan, yan etkinlik düzenleyen kuruluşlar vardır;
UNFCCC bunları temsil grupları hâlinde örgütlemiştir.
Örneğin Çevre örgütleri, iş dünyası, yerel yönetimler, yerli halklar, sendikalar, gençlik, kadın ve toplumsal cinsiyet, çiftçiler ve araştırma kuruluşları gibi...
* * *
Yarın sona erecek olan Antalya’nın ev sahipliğinde kapılarını açan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31), dünya tarihinin en kritik eşiklerinden birinde gerçekleşmektedir.
Küresel sıcaklık artışının 1,5°C sınırını zorladığı, aşırı hava olaylarının yeni normal haline geldiği bu dönemde, Antalya masadaki diplomatik bir buluşmadan çok daha fazlasına sahne olmaktadır.
100’ü aşkın ülkenin temsilcilerinin, bakanların ve uluslararası kuruluşların bir araya geldiği zirvede ana eksen fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçerken toplumsal ve ekonomik olarak dezavantajlı grupların, işçilerin ve gelişmekte olan ülkelerin korunması...
Türkiye zirvesi bu sınavı geçer umarım...