Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919tarihinde 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla Bandırma Vapuru ile yaptığı yolculuk sonrası Samsun'a ulaşması Türk tarihinin dönüm noktalarından biridir ve bu olay, dönemin koşulları içinde hem resmiyet taşıyan hem de perde arkasında farklı amaçlar barındıran karmaşık bir süreç olarak bugün tarihçiler tarafından farklı-farklı değerlendirilmektedir...

Ne ki, tarihçilerin görüş ve değerlendirmeleri farklı olsa da bu olay Kurtuluş Savaşı'nın fiili başlangıcı olarak kabul edilmektedir...

Resmi tarihte Mustafa Kemal Paşa'yı Samsun'a gönderen, resmen Osmanlı Hükümeti (Damat Ferit Paşa Hükümeti) ve Padişah Sultan Vahdettin'dir...

30 Nisan 1919'da imzalanan ve 5 Mayıs 1919'da Takvim-i Vekayi'de (Resmî gazete) yayımlanan kararla, 9. Ordu Müfettişi olarak atanmıştır.

M. Kemal Paşa’nın bu göreve atanmasının arkasındaki asıl itici güç, İngilizlerin Osmanlı hükümetine yaptığı baskı ve ‘bölgedeki asayişi sağlayın’ notasıdır.!

M. Kemal Paşa’nın gönderilme amacı ile O’nun kendi vizyonu arasında farklılık vardır...

Yani resmi amaç farklı, gerçek amaç farklıdır...

Resmi amaç; Samsun ve çevresindeki Rumlara yönelik Türk direnişini (çeteleri) bastırmak, halkın elindeki silahları toplamak ve İngilizlerin talebi doğrultusunda bölgede asayişi sağlamak...

Gerçek Amaç; (Paşa’nın Vizyonu); Askeri yetkilerini kullanarak Anadolu'daki dağınık direniş güçlerini birleştirmek, milletin bağımsızlık azmini organize etmek ve Millî Mücadele'yi başlatmak...

* * *

Öte yandan M. Kemal’in Samsun’a yola koyulması ve Samsun’a çıkışı evet, teknik olarak da bir devlet operasyonudur...

Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı, Osmanlı Devleti tarafından atanan 9. Ordu Müfettişi sıfatıyla gerçekleşen, dönemin Harbiye Nazırı ve Sadrazamının imzasının bulunduğu, padişah onayıyla belgelenmiş resmi bir görevlendirmedir.

Bu görev Paşa’ya, İngiliz baskısıyla bölgedeki Türk direnişini bastırmak amacıyla verilmiş ve fakat Mustafa Kemal Paşa ise bu yetkiyi Ulusal Mücadeleyi başlatmak için kullanmıştır...

Mustafa Kemal Paşa, 30 Nisan 1919'da Padişah Vahdettin'in onayıyla 9. Ordu Müfettişi olarak atanmış ve bu atama Resmî Gazete ‘de yayımlanmıştır...

Mustafa Kemal Paşa bu görevi Anadolu'ya geçmek ve örgütlü bir direniş başlatmak için bir ‘araç’ olarak kullanmıştır...

Tarihçi Murat Bardakçı, Samsun yolculuğunu ‘Devletin organize ettiği bir Kurmay Operasyonu’ olarak değerlendirir...

Bu, Padişah Vahdettin'in Millî Mücadele'yi başlatmak istediği anlamına da gelir, öte yandan devletin en üst kademesinin (imzalarla) süreci resmiyete döktüğü anlamına da gelir...

Yani İstanbul’dan yola çıkış, bürokratik/resmi prosedürü devlet eliyle yapılmış ve sonucu tamamen Mustafa Kemal'in inisiyatifiyle Millî Mücadele'nin başlangıcı olmuştur, demek daha doğru olur bence de...

Çünkü M. Kemal Paşa, İstanbul'dan ayrılmadan önce 9. Ordu Müfettişliği yetkilerini, sivil yöneticilere (valiler, mutasarrıflar) emir verebilecek şekilde genişletmiş ve bu kararnameleri imzalattırmıştır... Kısaca M. Kemal Paşa, İstanbul'un (İngiliz isteğiyle) ‘Asayişi sağla’ diyerek gönderdiği bir komutan olarak gitmiş, ancak Anadolu'ya ayak bastığı andan itibaren bu ‘Devlet görevini’ bir ‘Milletin Kurtuluşu Operasyonuna’ dönüştürmüştür...

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı kutlu olsun...