TÜİK'e göre Temmuz'da aylık enflasyon yüzde 1,78 oldu...

En yüksek artış, benzin ve motorin fiyatlarını da içeren ulaştırma kategorisinde kaydedildi...

Bu da hiç kuşku yok ki, sebze-meyve fiyatlarına yansıdı.

Her ay düzenli olarak aylık fiyat hareketlerini izleyen ve yayınlayan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) temmuz ayı raporuna göre, üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 461,2 ile havuçta gerçekleşti.

Üreticide 11,00 TL olan havuç markette 61,73 TL'ye satıldı.

Bu uçurumun temel nedeni ne olabilir ki?

Deniyor ki, ‘Tarladaki mevsimsel sunum artışı (Fazla üretim) ve talep düşüşü nedeniyle üretici fiyatının gerilemesi, buna karşın nakliye, ambalaj, depo, işçilik gibi pazarlama maliyetleri ile aracı kârlarının nihai fiyata eklenmesidir...

Buyurun buradan yakın.!

Fazla üretim olduğu için tüketici daha pahalı havuç tüketmiş, demek olmuyor mu bu?

Ya üretim azalmış olsaydı, nasıl olacaktı?

Öyle görünüyor ama TZOB bunu şöyle açıklıyor;

Her ne kadar üretim fazlalığı olsa da Mazot fiyatlarının yıllık yüzde 43,6, amonyum nitrat gübresinin yüzde 71, elektrik fiyatlarının yüzde 25,1 ve tarım ilaçlarının yüzde 27,8 oranında artması genel girdi yükünü artırmıştır...

* * *

Ürünün tarladan alınıp işlenmesi, paketlenmesi, soğuk hava depolarında saklanması ve büyük şehirlerdeki market raflarına taşınması sırasında eklenen maliyet kalemleri önemli...

Peki, bunda tedarik zinciri ve perakende aşamasında eklenen aşırı ticari kârların hiç mi payı yok?

Ticari ahlakın bozulmasının, aşırı kar hırsının, fırsatçılığın bundaki payı göz ardı edilebilinir mi?

Üretim azlığı fiyat artışlarına yol açarken, ürün bolluğu olduğu zamanlarda da fiyatların artması ilginç ve çelişki değil mi?

Bu durumu salt girdi maliyetlerin artışıyla açıklamak ne derece doğru olabilir?

* * *

Temmuz’da markette fiyatı en çok artan ürün yüzde 86,2 ile sivri biber olurken, üreticide en çok artış kuru soğanda görüldü...

Markette fiyatı en çok düşenler, Karpuz (yüzde 49,0), yeşil fasulye (yüzde 39,6) ve kiraz (yüzde 30,2) oldu...

Üreticide fiyatı en çok artanlar ise, Kuru soğan ve sivri biber...

Mazot fiyatı aylık yüzde 19,4, yıllık yüzde 43,6 arttı.

Son bir yılda amonyum nitrat gübresi yüzde 71,0 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 59,4 oranında yükseldi.

Genelde sebze fiyatlarındaki artışı; olumsuz hava koşulları, yüksek girdi maliyetleri ve tedarik zincirindeki aracı kayıpları nedeniyle gerçekleştiğini söylemek alışkanlık olmuş gibi.!

Seraların yoğun olduğu bölgelerde yaşanan sel ve hortum gibi doğal afetler fiyat artışlarına yol açar hiç kuşkusuz.

Mazot, gübre, ilaç ve tohum gibi temel tarımsal girdilerin fiyatlarının yükselmesinin çiftçinin maliyetini katladığı doğru...

Ama ürünün tarladan çıkıp market veya pazara gelene kadar halci, komisyoncu ve nakliyeci gibi pek çok aracıdan geçmesi her aşamada fiyatın katlanmasına neden olduğu da doğru...

Bir de buna haksız kazancı, fırsatçılığı, denetim eksikliği ve cezaların caydırıcılıktan uzak olduğunu da eklemek gerekiyor...