Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aralık'ta aylık enflasyonun yüzde 2,93 olduğunu açıkladı.

Böylece 2023 yılı toplam fiyat artışı TÜİK'e göre yüzde 64,77 oldu.

Bu, Türkiye'de son 22 yılın en yüksek yıllık enflasyon oranı.

Buna göre SSK, Bağkur ve tarım emeklilerine en az yüzde 37,57 oranında zam kesinleşti.

Ancak son durum bu değil kuşkusuz...

En düşük emekli maaşı ne olacak, emekli aylıkları arasında ki dengesizlik nasıl giderilecek, refah payı ne olacak, seyyanen kademeli bir zam yapılacak mı yani son rakamın hangi yöntemle belirleneceği henüz belli değil.

Önümüzdeki birkaç gün içinde bunlar belli olacak...

Merak edilen önemli bir konu da emekliler arasındaki maaş dengesizliği giderilecek mi?

* * *

Türkiye’de ilginç bir piyasa dönemi yaşanmakta...

Bize okullarda öğretilen bir serbest piyasa modeline hiç benzemiyor bu..!

Pazar yerinde aynı kalitede ürün farklı fiyatlarla satılmakta...

Denebilinir ki, ‘Sen de en ucuzunu bul, al’

Ama koca Pazar yerini gezmek gerekiyor o vakit birkaç kalem sebze-meyve almak için..!

Asıl merak edilmesi gereken ‘bu nasıl oluyor’ diye sormak değil mi?

Üreticiden 5-6 liraya çıkan elma pazarda yahut markette nasıl oluyor da 25-30 liraya çıkıyor?

Aynı elmayı 50 metre ötedeki satıcı nasıl oluyor da 15 liraya satıyor?

Bunlar önemsiz sorular olabilir mi?

Yani burada üretici de şikâyetçi tüketici de...

Emekli zaten dertli..!

* * *

Serbest piyasa, isteyenin ürününü istediği fiyata satabilmesi değil..

Serbest piyasa, rekabet koşullarının oluşturularak kalitenin ve fiyat cazibesinin oluşturulması amacıyla devletin fiyatlara karışmaması...

Ancak bunun da koşulları var...

Üreticilerin, satıcıların anlaşarak tekel oluşturmaması gerekiyor.

Böyle bir durumun işaretinin ortaya çıkması halinde devletin müdahale hakkı doğuyor.

Devlet bunları izlemek için belli sistemler kurar ve gerekli müdahaleleri yapar.

Zaman-zaman bunu yaptığını görsek de genelde bunun sorunu çözdüğü pek görülemiyor.

Ya denetimler eksik yapılmakta, ya cezalar az gelmekte yahut da ahlak bozulması artmakta..!

Başka bir açıklaması olabilir mi bunun?

* * *

Enflasyon verileri için herkes kendi meşrebine göre bir değerlendirme yapabilir kuşkusuz ama veriler özellikle çalışanlar kadar emekliler için daha da önemli.

Çünkü özellikle emekli maaşlarına yapılacak zam oranı, o tarihlerde açıklanan enflasyon verileriyle paralellik oluşturuyor.

Çalışanların bir kısmı sendikalı...

Bir kısmı devlette ve orada aylıklar biraz daha yüksek..!

Olan emekliye oluyor...

Yüksek dereceden emekliler hariç tabii...

Çoğunluğu oluşturan alt gelir gurubu ve orta gurup..!

Gerçi bu kez eğer düzeltilmezse alt ile orta gurup arasında fark kalmadı ve çoğunluk en düşük maaş noktasında birleştirilmiş oldu..!

3 yıl önce birinin emekli maaşı en düşük emeli maaşının 2 katıyken bu gün hemen-hemen eşitlenmiş oldu çünkü..!