Hava Durumu

Yeni Anayasamız nasıl olmalıdır?

Yazının Giriş Tarihi: 25.10.2026 18:34
Yazının Güncellenme Tarihi: 25.10.2026 18:35

Bir zamanlar üç bilge bir araya gelip dünyanın en kısa Anayasasını yazmaya koyulurlar...

İnsanın hareketlerine ve davranışlarına hükmeden bu en kısa Yasayı ortaya koyabilen kişi, dünyanın da en bilge kişisi seçilecektir...

“Allah suçluları cezalandırır.” diye önerir hemen bilgelerden birisi.

Önerisi 3 sözcüklü tek cümledir; kısa ve özdür...

Ne ki, diğerleri bunun bir Yasa değil bir tehdit olduğunu söyleyerek itiraz ederler bu öneriye...

Birinci bilgenin bu önerisi kabul edilmez yani...

“Allah sevgidir.” der ikinci bilge...

Ama bu öneri de kabul görmez, çünkü insanın görevlerini tam anlamıyla açıklamıyordur...

Sonra üçüncü bilge tane tane şu öneride bulunur;

“Kendinize yapılmasını istemediğiniz şeyi, başkalarına yapmayın.” ve ekler;

“Anayasa budur; gerisi salt yoruma kalmıştır.”

Diğer bilgelerde bu öneriyi kabul ederler ve o bilge zamanın en bilge kişisi seçilir...

(Alıntı)

Çıkarım:

Darbe ürünü bir Anayasa yerine, demokratik, sivil yeni bir Anayasanın gerekliliğinin tartışıldığı şu günlerde bu kıssa cuk oturmuş olmalı sanırım, gündeme yönelik...

Anayasa değişikliği tartışmaları basında dönem-dönem gündeme gelse de köklü, baştan sona yeni bir Anayasa bu güne dek Mecliste gerçekleşemedi...

Ne ki artık bu dönem sona ermeden yeni, demokratik, sivil bir Anayasa’nın gerçekleşme şansının giderek arttığı görülmekte.

Başörtüsünün anayasal güvenceye alınması ve evlilik birliğinin tanımlanması ile ilgili anayasa değişikliği önerisinin geçtiğimiz yasama döneminde komisyonlarda tartışılıp kabul edilmesi bu kez gerçekleşme umutlarını arttırdı.

Meclis’in mevcut yapısında ittifakların ve ana muhalefet konumunda olmayan siyasi partilerin alacağı tutum bu dönem sonlanmadan anayasa değişiklikleri için belirleyici olacak...

* * *

Türkiye'de yeni bir anayasa; darbe ürünü vesayet izlerinden arınmış, toplumsal mutabakatı esas alan, sivil, demokratik, çoğulcu ve temel hak ve özgürlükleri en geniş şekilde güvenceye alan bir nitelik taşımalıdır.

Hazırlık aşaması salt siyasi partilerle sınırlı kalmamalı; sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve tüm toplumsal kesimlerin katılımıyla şeffaf bir uzlaşı zemininde yürütülmelidir.

Yasama, yürütme ve yargı organları arasındaki denge-denetleme mekanizmaları güçlendirilmelidir.

Bireyi ve insan haklarını merkeze alan, ifade, din ve inanç, örgütlenme ve basın özgürlüklerini evrensel standartlarda koruyan bir yaklaşım benimsenmelidir...

* * *

Anayasada “Başlangıç” kısmının bulunması anayasal bir zorunluluk değildir.

Çağdaş, demokratik kimi ülkelerin anayasalarında başlangıç kısmı mevcut değildir.

Bu vesileyle, ülkemizde yapılacak yeni anayasada da başlangıç kısmı olmayabilir; tıpkı 1876 Kanun-i Esasi, 1921 ve 1924 Teşkilat-ı Esasiye Kanunları’nda olduğu gibi.

Ama illa ki bir başlangıç kısmı olsun deniyorsa, bu başlangıçta resmî ideolojiye ve kişi ideolojilerine yol açacak unsurlara yer verilmemelidir.

“Yüce Devlet” gibi devleti mutlak olarak bireyin üzerine çıkaran ifadeler olmamalı; demokrasi, insan hakları, insan onuru, hoşgörü, çoğulculuk, toplumsal barış, hukuk devleti, hukukun üstünlüğü gibi çağdaş, evrensel değerlere referans yapılmakla yetinilmelidir...

Yeni Anayasa olabildiğinde kısa olmalıdır...

Yeni Anayasanın özü; ‘Kendinize yapılmasını istemediğiniz bir şeyi başkasına yapmayın’ ilkesini sağlayacak kapsam taşımaladır...

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
Yükleniyor..
Yüz Ağdası
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.