Resmi gazetede yayınlanan yeni yönetmelikte değer artışı kazan arsaların plan değişikliğinde ranta yeni bir uygulama hayatta geçiyor.

İmar planı değişikliği uzun süredir şehirleşmenin hem en tartışmalı hem de en etkili araçlarından biri.

Artık bu değişikliklerle yaratılan zenginlik sadece mal sahibine değil, topluma da kazandırılacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni “İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Uygulama Yönetmeliği”, 2025 itibarıyla şehircilik uygulamalarında yepyeni bir dönemin kapılarını aralıyor.

%90 Kamuya, %10 Yatırımcıya

Artık bir imar planı değişikliği sonucunda taşınmazın değeri artarsa, bu artışın %90’ı kamuya geri dönecek.

Geriye kalan %10’luk pay ise maliklerde kalacak. Yani “bir kalemle zenginleşme” devri, yerini daha adil bir modele bırakıyor.

Bu oran ilk bakışta sert gibi görünse de, aslında şehirlerin altyapı yükünü hafifletmek ve imar kaynaklı haksız kazançları önlemek adına önemli bir adım.

İmar planı değişikliğiyle kat sayısı artıyorsa yapı yoğunluğu ya da fonksiyon değişikliği oluyorsa bazı maddeler ile düznenlemiştir.

Yeni kullanım alanları (örneğin konuttan ticarete) açılıyorsa,
bu durumlar Değer Artış Payı (DAP) kapsamına giriyor.

Ancak, riskli yapıların dönüştürülmesi, kamu yatırımları, ya da parsel düzeltmeleri gibi teknik plan değişiklikleri için DAP alınmıyor.

Böylece dönüşüm projeleri desteklenirken, yatırımcının eli kolu bağlanmıyor.

Yeni sistemde DAP, iki bağımsız değerleme kuruluşu tarafından hesaplanıyor. Raporlar, kıymet takdir komisyonu tarafından değerlendiriliyor.

Süreç, e-Plan sistemi ve DAP dijital altyapısı ile tamamen dijital yürütülüyor. Bu da işin şeffaflığını ve denetlenebilirliğini artırıyor.

Peşin Ödeyene %10 İndirim

İmar planı değişikliğinden sonra maliklere ödeme seçeneği sunuluyor:
Ya peşin %10 indirimli ödeme, ya da 4 taksitli ödeme.

Ödeme yapılmadan satış, ruhsat, tapu devri gibi işlemler askıya alınıyor.

Toplanan DAP bedelleri.

Büyükşehir belediyeleri,

İlçe belediyeleri,

Kentsel dönüşüm fonu

Ve genel bütçe arasında belirli oranlarla paylaştırılıyor.

Yani bu sistem, sadece plan değişikliği yapanı değil, tüm şehri kazandırıyor.

Adaletli Şehircilik Mümkün

İmar planı değişiklikleri ile bir gecede zenginleşenlerin hikâyeleri artık geçmişte kalacak gibi.

Çünkü bu yeni sistemle, imar rantı paylaşılıyor, şehir planlaması daha adil, daha şeffaf ve daha kapsayıcı hale geliyor.