Türkiye’de imar düzenlemeleri, her zaman gündemin en sıcak başlıklarından biri oldu.

2018’de çıkarılan İmar Barışı ve onun ürünü Yapı Kayıt Belgesi, milyonlarca vatandaşa kısa vadede nefes aldırdı.

Ama aynı zamanda, şehirleşme politikamızın ne kadar “geçici çözümlerle” ilerlediğinin bir örneğidir.

Yapı Kayıt Belgesi, vatandaşı cezadan ve yıkımdan kurtardı; elektrik, su, doğalgaz gibi hizmetleri almasını sağladı.

Fakat belge, imar hakkı tanımadı.

Ne kat mülkiyeti oluşturdu, ne de binayı depreme dayanıklı hale getirdi.

Hukuken bir “geçici pansuman” işlevi gördü.

Vatandaş kendini güvende hissetti ama aslında güvenlik, sadece kağıt üzerinde kaldı.

Hobi Bahçeleri: Masumiyetin Ardındaki Tehlike

Tarım arazilerinde yükselen “hobi bahçeleri” ilk bakışta masum görünüyordu ancak bazı kendini bilmezler bu işi bina ve fabrika yapımına kadar götürdü.

Doğayla baş başa kalmak isteyen aileler küçük kulübeler yaptı, seralar kurdu.

Ancak mesele büyüdü tarım arazileri bölündü, kaçak yapılar çoğaldı, imar kirliliği derinleşti.
Hukuken durum açık 5403 sayılı kanuna göre tarım arazilerinin bölünmesi yasak.

Yapılan kulübeler ruhsatsız.

Belediyeler ve bakanlıklar bu alanlarda yıkım kararları veriyor.

Yani “hobi” diye başlayan keyif, hukuki bir krize dönüştü.

Kentsel Dönüşüm Belgenin Yetmediği Nokta

Türkiye bir deprem ülkesi.

6 Şubat felaketi bunu acı bir şekilde hatırlattı.

İşte bu noktada kentsel dönüşüm devreye giriyor.

Yapı Kayıt Belgesi olan bir bina bile riskliyse, yıkılıp yeniden yapılmak zorunda.

Ancak bina sağlam ise hakkı verilmelidir.

Çünkü kanun açık: 6306 sayılı yasa, can güvenliğini her şeyin önüne koyuyor. Kısacası belge, riskli binayı korumuyor; dönüşümün önüne geçemiyor.

İmar Barışı, vatandaşın sırtındaki yükü hafifletti ama şehirlerimizin sırtındaki yükü artırdı.

Hobi bahçeleri örneği, günü kurtarma yaklaşımının nasıl yeni sorunlar yarattığını gösteriyor.

Kentsel dönüşüm ise bu kısa vadeli belgelerin ötesine geçip, gerçek bir çözüm sunuyor.
Türkiye artık geçici çözümlerle günü kurtarmaktan vazgeçmeli, planlı kentleşme ve hukuki düzenlemeleri kararlılıkla uygulamalı.

Çünkü deprem gerçeği karşısında “belge” değil, sağlam bina hayat kurtarır.